Khoa học quản lý 2013-02-22 12:38:36

Nông dân xã An Phụ (Kinh Môn) chăm sóc hành vụ đông. Ảnh Gia Hân       Qua theo dõi diễn biến thời tiết thủy văn những tháng vừa qua cho thấy, tình hình thời tiết thủy văn những tháng đầu vụ Đông năm 2012 cho thấy có nhiều biến đổi bất thường không theo quy luật.

Thông thường tháng 10 là tháng giao thời giữa mùa Hạ và mùa Đông. Mùa mưa bão kết thúc, nhưng những diễn biến về thời tiết xảy ra trong tháng này đối với khu vực Bắc Bộ nói chung và tỉnh ta nói riêng đã cho thấy tính khác biệt so với trung bình nhiều năm (TBNN). Ở Hải Dương nền nhiệt độ trung bình của tháng là: 26,1oC, cao hơn TBNN là: 1,4oC, cao hơn cùng kỳ năm trước (CKNT) là 2oC. Đặc biệt trong tháng 10 trên biển Đông xuất hiện 2 cơn bão đều ảnh hưởng đến nước ta, trong đó bão số 7 đổ bộ vào khu vực Nam Trung Bộ, bão số 8 sau khi di chuyển vào gần bờ các tỉnh miền Trung đột ngột tăng tốc di chuyển lên, men theo bờ biển các tỉnh Đồng Bằng Bắc Bộ, ngày 29 đi vào bờ biển tỉnh Quảng Ninh và suy yếu nhanh thành vùng thấp. Bão số 8 đã gây nhiều thiệt hại cho các tỉnh từ Ninh Bình đến Quảng Ninh. Tại Hải Dương do ảnh hưởng trực tiếp của hoàn lưu phía Đông Bắc, cơn bão đã đo được gió mạnh cấp 6, cấp 7 và gây ra mưa vừa đến mưa to trên toàn tỉnh với lượng mưa phổ biến từ: 70 – 180mm, nơi có lượng mưa lớn nhất như Ninh Giang là 21,4mm. Bão số 8, đã gây nhiều thiệt hại cho các công trình, nhà cửa và số lượng lớn lúa, hoa màu của địa phương. Tổng lượng mưa trong tháng 10 tại Hải Dương là: 157,4mm nhiều hơn TBNN là 28,1mm; nhiều hơn CKNT là 84,1mm.
Tháng 11, thời kỳ giữa trên biển Đông hình thành 1 áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) sau di chuyển vào bờ biển Nam Bộ suy yếu thành 1 vùng áp thấp, không ảnh hưởng đến thời tiết Hải Dương. Trong tháng xuất hiện 2 đợt mưa, mưa vừa có nơi mưa to trên diện rộng vào thời kỳ đầu và cuối tháng. Trong tháng còn có 4 đợt không khí lạnh và không khí lạnh tăng cường. Đêm và sáng sớm nhiều ngày có mù và sương mù nhẹ, trời rét, có ngày nhiệt độ tối thấp xuống dưới 15oC như ngày 27 nhiệt độ tối thấp tuyệt đối tại Hải Dương là 13,8oC, Chí Linh là 14oC. Tuy số ngày mưa trong tháng chỉ chiếm 1/3 nhưng đã có những ngày mưa với lượng khá lớn. Tại Thành phố Hải Dương tổng lượng mưa tháng là 84.4mm, lớn hơn TBNN là 30,8mm, lớn hơn CKNT là 33.2mm. Nhiệt độ trung bình tháng là 22,8oC cao hơn TBNN là 1,6oC, thấp hơn CKNT là: 0,6oC. Đầu tháng 12 liên tiếp có những đợt không khí lạnh biến tính gây mưa nhỏ thời tiết nồm ẩm ướt.
Khác với mọi năm, năm nay mùa đông đến sớm, đầu vụ đã có những đợt không khí lạnh có cường độ khá mạnh gây mưa to, độ ẩm không khí lớn làm ảnh hưởng đến tiến trình gieo trồng vụ đông. Do mùa mưa kết thúc sớm, không có lũ lớn nên mực nước các sông trong tỉnh luôn duy trì ở mức thấp, hạ lưu sông Hồng tại Xuân Quan (Tứ Kỳ) mực nước trung bình tháng 10, tháng 11 thấp hơn TBNN từ: 2m96 – 3m19.
Hiện nay hiện tượng ENSO xuất hiện với các pha nóng, lạnh đan xen nhưng có phần nghiêng về pha nóng. Như vậy do tác động của hiện tượng này trong vụ chiêm Xuân tới đây nền nhiệt độ trung bình của 3 tháng chính Đông (tháng 12/2012, tháng 01 và tháng 03/2013) ở mức xấp xỉ TBNN cùng thời kỳ.
Các đợt rét đậm, rét hại tập trung từ cuối tháng 12/2012 đến đầu tháng 2/2013, tuy nhiên sẽ không kéo dài. Hai tháng cuối vụ (tháng 3 và tháng 4/2013) nhiệt độ trung bình phổ biến ở mức cao hơn một ít so với TBNN. Trong vụ Chiêm Xuân tới đây sẽ có khoảng từ 4 – 5 đợt rét đậm, rét hại. Đợt rét đậm đầu tiên (nhiệt độ trung bình ngày ở các tỉnh đồng bằng Bắc Bộ, trong đó có Hải Dương xuống dưới 15oC, kéo dài từ 3 ngày trở lên) có khả năng xuất hiện vào cuối tháng 12/2012. Lượng mưa toàn vụ phổ biến ở mức cao hơn TBNN một ít. Trong thời gian nửa cuối vụ tháng 2 và tháng 3/2013, có khả năng xảy ra nhiều ngày mưa nhỏ, mưa phùn.
Dòng chảy trên các sông tiếp tục xuống thấp hơn so TBNN. Đặc biệt hạ lưu sông Hồng, sông Luộc sẽ xuống kiệt như mùa khô 2010 – 2011. Trên sông Thái Bình tại Phả Lại và các sông khu vực hạ lưu, mực nước trung bình các tháng sẽ ở mức xấp xỉ CKNT và thấp hơn TBNN. Thời kỳ kiệt nhất xảy ra vào tháng 3. Đây cũng là thời kỳ mặn xâm nhập sâu vào nội đồng. Trong vụ chiêm xuân tới các địa phương cần tranh thủ nạo vét kênh mương, khai thông dòng chảy, tận dụng các đợt triều cường trong các tháng để lấy nước và trữ nước.
Năm nay tết Nguyên Đán đến muộn. Ngày đầu xuân Quý Tỵ (mùng 1 tết) rơi vào ngày 10/2/2013 sau tiết Lập Xuân 6 ngày. Thời kỳ này thường có mưa phùn và xảy ra rét đậm vì vậy vui xuân nhưng bà con nông dân cũng cần lưu ý chống rét cho cây mạ. Từ cuối tháng 1/2013 đến cuối tháng 2/2013 các địa phương cần quan tâm theo dõi, bám sát lịch xả nước của hồ Hòa Bình phục vụ sản xuất nông nghiệp. Trong đó đợt I từ ngày 25/1 – ngày 29/1/2013; đợt II từ ngày 4/2 - ngày 9/2 và đợt III từ ngày 19/2 - ngày 24/2/2013. Các kho trữ nước cần được khai thác triệt để trong dịp này.
Vụ Chiêm xuân tới đây nhiều khả năng sẽ là vụ chiêm xuân ấm và ẩm, số ngày mưa phùn nhiều hơn TBNN, số giờ nắng ít, nguồn nước thiếu hụt so với TBNN. Vì vậy trong việc chỉ đạo sản xuất cần lưu ý chống hạn, phòng trừ sâu bệnh.
Nguyễn Văn Hoạch
Trung tâm Khí tượng Thủy văn Hải Dương
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ số 1/2013

 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912