Khoa học quản lý 2013-08-26 21:11:08

Niềm vui của nông dân xã Thanh Xá, huyện Thanh Hà. Ảnh Minh Nguyệt        Trong hai năm 2012, 2013, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thanh Hà đã triển khai dự án "Xây dựng, phát triển mô hình sản xuất vải thiều Thanh Hà đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy trình VietGAP" tại xã Thanh Sơn và xã Thanh Khê với quy mô gần 60 ha, có gần 400 hộ tham gia. Ngoài vùng triển khai dự án, nhiều hộ dân ở các xã như Thanh Xá, Hợp Đức, Thanh Sơn đã mạnh dạn áp dụng quy trình VietGAP vào sản xuất, với diện tích lên đến 28 ha.

Quy trình sản xuất vải thiều Thanh Hà theo VietGAP là những nguyên tắc, trình tự, thủ tục hướng dẫn tổ chức, cá nhân sản xuất, thu hoạch, sơ chế bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo phúc lợi xã hội, sức khỏe người sản xuất và tiêu dùng, bảo vệ môi trường và truy nguyên nguồn gốc sản phẩm.
Để tạo ra sản phẩm vải thiều theo VietGAP, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thanh Hà đã tổ chức và hướng dẫn các hộ tham gia dự án sản xuất theo quy trình kỹ thuật VietGAP với từng bước cụ thể. Đầu tiên là: Lựa chọn vùng trồng vải cách ly với khu công nghiệp, nghĩa trang, bệnh viện ít nhất 500 m và không bị nhiễm kim loại nặng. Đối với những vườn vải có nguy cơ ô nhiễm đất và nguồn nước, thực hiện các biện pháp khắc phục ô nhiễm trước khi áp dụng quy trình sản xuất VietGAP. Thứ hai là: thiết kế vườn của từng hộ theo sơ đồ, nêu rõ số lượng cây, tuổi cây, phương pháp nhân giống... của từng hộ gia đình. Việc chăm sóc vải thiều VietGAP thực hiện theo quy trình do Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành. Để giúp các hộ dân thực hiện Dự án, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thanh Hà đã hỗ trợ phân bón, thuốc bảo vệ thực vật; tổ chức 8 lớp đào tạo kỹ thuật sản xuất, tập huấn phương pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và các biện pháp quản lý sâu bệnh tổng hợp (IPM), quản lý cây trồng tổng hợp (ICM); hướng dẫn các hộ trồng vải dùng nước sạch; sử dụng các loại phân bón và chất phụ gia có trong danh mục được phép sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam; không sử dụng phân hữu cơ chưa qua xử lý hoai mục. Trong quá trình thu hoạch và bảo quản, bên cạnh việc giữ vệ sinh sạch sẽ nơi sản xuất, các hộ chỉ sử dụng các loại hóa chất như Chlorine, nước Ozone, chế phẩm, màng sáp cho phép trong quá trình xử lý sau thu hoạch vải thiều; quản lý và xử lý chất thải phát sinh từ hoạt động sản xuất, sơ chế và bảo quản sản phẩm. Thực hiện quy định về an toàn lao động, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đã phối hợp với đơn vị y tế tổ chức khám sức khỏe cho người lao động trực tiếp tham gia sản xuất. Đồng thời tổ chức in và cấp sổ ghi chép theo dõi quá trình sản xuất cho các hộ dân tham gia dự án; in và cấp phát hệ thống nhãn mác, túi đựng sản phẩm vải thiều VietGAP để giúp việc truy nguyên nguồn gốc được dễ dàng; hướng dẫn tổ chức và cá nhân sản xuất vải thiều VietGAP kiểm tra nội bộ trong quá trình sản xuất.
Theo số liệu của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thanh Hà, năm 2013 diện tích vải thiều của huyện là 2.975 ha, sản lượng vải đạt 13.000 tấn, cao hơn 2.000 tấn so với năm 2012. Số hộ được cấp chứng nhận sản xuất vải thiều đạt tiêu chuẩn VietGAP tăng từ 36 hộ (năm 2012) lên 100 hộ (năm 2013). Vải thiều sản xuất theo đúng quy trình VietGAP ít sâu bệnh, năng suất cao, chất lượng quả tốt hơn so với vải được chăm sóc theo phương pháp truyền thống. Năng suất của vải thiều VietGAP đạt khoảng 11 tấn/ha, cao hơn 2-3 tấn/ha so với sản xuất đại trà. Giá bán vải thiều VietGAP cũng cao hơn sản phẩm đại trà. Giá bán vải thiều bình quân đạt 11.000-16.000 đồng/kg, trong đó, vải thiều được trồng theo quy trình VietGAP luôn có giá bán cao hơn so với vải trồng đại trà từ 10-15%, đạt 15.000-18.000 đồng/kg. Đây là một thành công của dự án sản xuất vải theo quy trình VietGAP đã được triển khai tại huyện Thanh Hà.
Là một trong những hộ tham gia dự án sản xuất vải thiều Thanh Hà theo VietGAP, chị Phạm Thị Liêm (thôn An Lão, xã Thanh Sơn) cho biết: Nhà chị trồng gần 2 mẫu vải thiều, trong đó có 1,4 mẫu vải thiều trồng theo VietGAP. Năm nay vải thiều quả to, mẫu mã đẹp. Trừ chi phí chị thu lãi hơn 50 triệu đồng. Theo ông Nguyễn Thanh Tuấn, Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Thanh Hà: Năm nay, giá vải cao hơn năm ngoái từ 10-15%, lợi nhuận của người nông dân tăng lên đáng kể. Riêng vải trồng theo quy trình VietGAP bảo đảm chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, giá bán vải thiều VietGAP luôn cao hơn so với vải đại trà 2.000-3.000 đồng/kg. Trong thời gian tới, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện sẽ tiếp tục triển khai dự án và vận động nông dân nâng cao chất lượng sản phẩm.
Qua 2 năm triển khai dự án, những ưu thế của vải thiều VietGAP đã được khẳng định, đó là: chất lượng ngon, an toàn vệ sinh thực phẩm, năng suất ổn định, luôn bán được giá cao, tiêu thụ thuận lợi trên thị trường, đem lại hiệu quả kinh tế cao cho người dân. Việc sản xuất vải thiều theo tiêu chuẩn VietGAP là hướng đi đúng và hiệu quả, nâng cao được uy tín, chất lượng và thương hiệu vải thiều Thanh Hà nên cần được nhân rộng. Trong quá trình thực hiện, hầu hết các hộ nông dân chăm sóc vải theo quy trình VietGAP. Các hộ đã thực hiện kỹ thuật cắt tỉa tạo tán cho cây vải ngay sau khi thu hoạch và sau mỗi đợt lộc; chủ động kiểm tra vườn và sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật đặc hiệu nằm trong danh mục được cho phép, phun phòng trừ sâu bệnh kịp thời do đó đã vùng vải dự án ít bị sâu bệnh hơn so với vùng xung quanh. Việc quản lý nuôi thả gia súc, gia cầm, vật nuôi trên vườn vùng dự án được các hộ dân thực hiện triệt để, cơ bản không còn trường hợp nuôi thả gia súc, gia cầm trên vườn gây ô nhiễm nguồn nước, đất thực hiện sản xuất vải theo quy trình VietGAP... Tuy nhiên, quá trình sản xuất vải thiều theo VietGAP, một số hộ dân chưa thực hiện đầy đủ theo hướng dẫn như bón phân chưa đủ lượng, không áp dụng các biện pháp khống chế lộc đông, chưa thường xuyên theo dõi để phát hiện kịp thời sâu bệnh, còn để xảy ra hiện tượng sâu đục gân hại lá, sâu đo gây hại hoa; chưa thực hiện triệt để tỉa cành tạo tán, vệ sinh vườn cây sau thu hoạch; đa số các hộ chưa ghi đầy đủ các thông tin cần thiết vào sổ theo dõi nhật ký vườn, theo dõi mua bán phân bón theo hướng dẫn của cán bộ chuyên môn... Vì thế, vải thiều VietGAP tuy có chất lượng ngon hơn so với vải thiều sản xuất theo đại trà, nhưng có mẫu mã chưa thật sự nổi bật để tạo sức hút và tăng tính cạnh tranh trên thị trường, vì thế giá bán chưa thực sự đem lại lợi nhuận tối ưu cho người sản xuất.
Bên cạnh đó, sản xuất vải thiều nói chung và sản xuất vải thiều theo VietGAP nói riêng vẫn gặp khó ở khâu tiêu thụ sản phẩm. Những vướng mắc gặp phải trong quá trình tiêu thụ cụ thể là: xảy ra tình trạng trà trộn vải các nơi khác với vải thiều Thanh Hà và vải thiều đại trà với vải thiều VietGAP. Theo phản ánh của một số chủ thu mua vải thiều ở Thanh Hà, có tình trạng người dân trà trộn vải thường với vải VietGAP để bán cho đại lý thu mua vải VietGAP nên chủ thu mua thường phải mất nhiều thời gian trong quá trình lựa chọn hàng. Người dân bán vải với số lượng ít nên chủ hàng thường gặp khó khăn trong quá trình thu mua, phải di chuyển tới nhiều địa điểm mới lấy đủ số hàng cho 1 chuyến xe. Trong khi đó, các điểm tập kết thu mua vải tại Thanh Hà đã có nhưng số lượng ít, giao thông đi lại còn khó khăn đã cản trở quá trình vận chuyển thu mua vải thiều...
Để cây vải thiều đặc sản luôn là một cây trồng chủ lực và có chỗ đứng trên thị trường, các cấp, các ngành và đặc biệt là huyện Thanh Hà cần đẩy mạnh hơn nữa công tác xúc tiến thương mại, tìm đầu ra cho sản phẩm vải thiều; đầu tư, cải tạo cơ sở hạ tầng giao thông; nâng cấp các chợ đầu mối để thu mua và tiêu thụ vải; mở rộng vùng sản xuất vải theo quy trình VietGAP, hỗ trợ kinh phí và tăng cường tuyên truyền hỗ trợ kỹ thuật cho người nông dân để họ có thể gắn bó và làm giàu từ cây vải.
Nguyễn Thị Ánh
Bài đăng trên Tạp chí KHCN số 4/2013

 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912