Khoa học quản lý 2013-12-18 21:04:51

Nông dân thôn Đông Giàng, xã Thượng Đạt thu hoạch cà chua ghép trên gốc cà tím vụ hè thu năm 2013. Ảnh Anh Nguyên     Cà chua là một trong những cây rau quả cho hiệu quả kinh tế ở một số địa phương trên địa bàn tỉnh Hải Dương. Tuy nhiên, phần lớn diện tích trồng cà chua tập trung vào vụ đông, năng suất cao nhưng giá rẻ, tiêu thụ chậm. Trong vụ xuân hè và vụ hè thu do thời tiết không thích hợp cho cà chua sinh trưởng, cây bị chết nhiều vì úng ngập hoặc các bệnh về rễ như héo xanh vi khuẩn, tuyến trùng, chết héo do nấm, nhiệt độ cao làm giảm tỉ lệ đậu quả, năng suất giảm rất nhiều. Vì vậy, ghép cà chua trên gốc cà tím là một giải pháp kỹ thuật giúp người nông dân trồng cà chua hạn chế được một số loại sâu bệnh gây hại để đưa vào trồng trái vụ.

Năm 2011, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Hải Dương đã thực hiện đề tài "Xây dựng mô hình sản xuất, trình diễn cà chua ghép trên gốc cà tím trên địa bàn tỉnh" với quy mô thực hiện: 6 ha, tại xã An Bình - huyện Nam Sách và xã Thượng Đạt - thành phố Hải Dương. Qua theo dõi cho thấy cây cà chua ghép sử dụng bộ rễ của cây cà tím nên cây khỏe, sinh trưởng phát triển tốt, chịu được úng ngập, kháng bệnh héo rũ vi khuẩn, bệnh xoăn lá tốt hơn so với cà chua không ghép. Từ kết quả thực tế của đề tài trên, năm 2013, Phòng Kinh tế thành phố đã được UBND tỉnh phê duyệt triển khai thực hiện dự án nhân rộng mô hình trồng cà chua ghép trên gốc cà tím trong điều kiện vụ hè thu, góp phần chuyển dịch cơ cấu cây trồng, nâng cao chất lượng và hiệu quả trong phát triển sản xuất nông nghiệp của thành phố.
Tại 2 thôn Đông Giàng và Thượng Triệt, xã Thượng Đạt, thành phố Hải Dương, Ban chủ nhiệm dự án đã lựa chọn 5 hộ gia đình có nhiều kinh nghiệm trồng cà chua tham gia sản xuất thí điểm việc ghép cây giống. Sử dụng giống cà tím EG203 làm cây gốc ghép, ngọn ghép là giống cà chua Savior, với số lượng 25.000 cây. Các hộ tham gia dự án được cán bộ của Viện Nghiên cứu rau quả Hà Nội trực tiếp hướng dẫn quá trình chuẩn bị vật liệu và kỹ thuật ghép cây. Sau khi ghép khoảng 15-18 ngày, Ban chủ nhiệm dự án lựa chọn những cây giống có đủ tiêu chuẩn để đưa ra ngoài ruộng. Qua các kết quả theo dõi cho thấy, chất lượng cây giống do các hộ tự ghép đảm bảo được các tiêu chuẩn kỹ thuật (cao trên 15 cm, vết ghép liền, sạch bệnh, có từ 5-6 lá thật). Tỷ lệ cây giống đảm bảo đạt tiêu chuẩn khá cao, bình quân 66%, có hộ đạt tới trên 80%, giá thành thấp hơn so với mua cây giống từ bên ngoài và bước đầu đã chủ động được nguồn cây giống. Như vậy việc ghép cây cà chua trên gốc cà tím với quy mô hộ gia đình tại thành phố Hải Dương hoàn toàn có thể thực hiện được
Vụ hè thu năm 2013, Phòng Kinh tế thành phố đã triển khai nhân rộng mô hình trồng cà chua ghép trên gốc cà tím trong điều kiện trái vụ ngoài đồng ruộng, với qui mô 14,5ha, gồm xã Thượng Đạt 12ha, xã Ái Quốc 2,5ha. Trong đó, có gần 1 ha sử dụng giống ghép tại các hộ dân. Cây cà chua ghép có tỷ lệ sống sau trồng đạt trên 97%, trong đó xã Thượng Đạt có tỷ lệ cây sống đạt trên 99%. Cây giống do các hộ gia đình tự ghép có khả năng kháng bệnh, chống chịu với thời tiết khắc nghiệt tốt hơn, tốc độ sinh trưởng nhanh hơn so với cây giống cùng loại ghép tại Mộc Châu. Năng suất cà chua ghép đạt 1,8 tấn/sào, tương đương 50 tấn/ha. Sau khi trừ chi phí, mô hình trồng cà chua ghép trên gốc cà tìm cho thu lãi 262,5 triệu đồng/ha, cao hơn 2,5 - 3 lần so với trồng cà chua thường.
Ông Đỗ Văn Vàng là một trong năm hộ gia đình tham gia thí điểm thực hiện ghép cây cà chua trên gốc cà tím, với số lượng 1.000 cây. Với sự hướng dẫn kỹ thuật của Viện Nghiên cứu rau quả Hà Nội, ông đã thực hiện và thành công với tỷ lệ cây sau ghép đạt trên 80%. Ông Vàng cho biết: Cây cà chua ghép trên gốc cà tím mua từ Sơn La có giá 2.000 đồng/cây. Với mỗi sào cà chua khoảng 2.000 cây, chúng tôi phải chi 4 triệu đồng tiền giống. Nay có thể tự ghép thành công thì chúng tôi đã tiết kiệm được rất nhiều vì chỉ tốt ít tiền mua hạt giống. Hơn nữa, cây cà chua tự ghép có tỷ lệ sống và sức chống chịu tốt hơn do không chịu sự va đập khi di chuyển.
Vụ hè thu năm 2011, gia đình ông Vàng trồng 4 sào cà chua ghép trên gốc cà tím, thu lãi 100 triệu đồng. Năm nay, mặc dù thời tiết mưa nhiều, cây cà chua ghép vẫn phát triển tốt, cho năng suất tương đối cao. So với cà chua thường, cà chua ghép kháng bệnh tốt hơn, nhất là bệnh héo xanh, ít phải phun thuốc trừ sâu bệnh hại, cây bền, thời gian thu quả dài hơn. Giá bán cà chua trung bình đạt từ 13.000 - 15.000 đồng/kg. Trừ chi phí, nông dân thu lãi khoảng 20 triệu đồng/sào.
Ông Nguyễn Văn Trường, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Đạt cho biết: Xã Thượng Đạt hiện có 3 vùng chuyên canh rau màu với diện tích hơn 30 ha, trong đó có khoảng 25 ha chuyên canh cây cà chua có giá trị kinh tế cao. Toàn xã có khoảng hơn 200 hộ nông dân chuyên canh loại cây này 2 vụ/năm. Trước đây, cây cà chua thường hay bị mắc bệnh héo xanh, ảnh hưởng rất nhiều đến năng suất thu hoạch. Từ khi có giống cà chua ghép trên gốc cà tím, cây cà chua có thể trồng được trái vụ, cho thu hoạch kéo dài, năng suất cao hơn so với cà chua thường từ 1,5 - 2 lần, giá bán cà chua tại vườn đạt 13.000-15.000 đồng/kg. Đặc biệt là chi phí về giống cà chua ghép trước đây thường cao hơn từ 5-6 lần so với cà chua thường, nay được các hộ áp dụng tự ghép thành công, góp phần chủ động nguồn giống và giảm chi phí sản xuất. Lợi nhuận của việc trồng cà chua ghép cao hơn 50-60% so với cà chua thường, đã giúp người nông dân nâng cao thu nhập và cải thiện mức sống. Nhờ có giống cà chua ghép trên gốc cà tím, nhiều hộ nông dân xã Thượng Đạt có nguồn thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm
Mô hình trồng cà chua ghép trên gốc cà tím trong điều kiện trái vụ đã tạo ra được một lượng cà chua chất lượng và sạch bệnh. Đây là mô hình canh tác mang lại hiệu quả kinh tế cao, sản xuất theo hướng hàng hoá tập trung góp phần thay đổi nhận thức của người nông dân về sản xuất nông nghiệp truyền thống sang nền sản xuất hàng hoá gắn với thị trường, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất canh tác và chất lượng sản phẩm. Ngoài ra mô hình sản xuất cây giống cà chua ghép thành công đã mở ra nhiều triển vọng về sự hợp tác của các doanh nghiệp trên địa bàn trong và ngoài tỉnh để tổ chức sản xuất cây giống cà chua ghép giải quyết bài toán về tỷ lệ cây sống sau trồng và giá mua cây giống còn quá cao như hiện nay. Trong thời gian tới, các cấp lãnh đạo và các ngành liên quan nên tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc tiêu thụ sản phẩm trên thị trường, và hướng tới việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm cà chua ghép tại tỉnh Hải Dương, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp của tỉnh.
Nguyễn Thị Ánh
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ số 6/2013

 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912