Khoa học và công nghệ 2013-12-18 15:51:27

Ông Phạm Văn Chế, xã Nam Trung, huyện Nam Sách với sản phẩm máy thái hành tỏi tự sáng chế. Ảnh Tư liệu      Sáng kiến, cải tiến kỹ thuật là tài sản nội lực có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế, quyết định vị thế trên thị trường của mỗi một đơn vị, doanh nghiệp, địa phương. Để tận dụng được tối đa nguồn nội lực, trước tiên, cần có một hành lang pháp lý, cơ chế chính sách phù hợp; có một tinh thần trách nhiệm, sự quan tâm của những người lãnh đạo đứng đầu tổ chức, sự nhiệt huyết của các cá nhân trong tổ chức.

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách mới về đẩy mạnh phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật nhằm đáp ứng mục tiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Đặc biệt, ngày 02 tháng 3 năm 2012, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 13/2012/NĐ-CP về Điều lệ sáng kiến. Trên cơ sở Nghị định số 13//2012/NĐ-CP, Sở Khoa học và Công nghệ đã tham mưu UBND tỉnh Hải Dương ban hành Quyết định số 773/QĐ-UBND ngày 16 tháng 4 năm 2013 về việc giao nhiệm vụ, tổ chức xét công nhận sáng kiến cấp tỉnh cho Sở Khoa học và Công nghệ. Thực hiện nhiệm vụ được giao, năm 2013, Sở Khoa học và Công nghệ đã tổ chức, xét công nhận 44 sáng kiến cấp tỉnh của ngành giáo dục và đào tạo.
Đối với các sáng kiến đạt giải Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh từ lần thứ I đến lần thứ VII do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh chủ trì, đã có 1 giải đặc biệt, 20 giải nhất, 31 giải nhì, 58 giải ba và 113 giải khuyến khích được trao tặng. Một số sáng kiến trong lĩnh vực cơ khí nông nghiệp được Ban tổ chức Hội thi đánh giá cao về khả năng áp dụng, nhân rộng và mang lại lợi ích thiết thực như: máy thái hành tỏi của tác giả Nguyễn Văn Sành, Lưỡi cày lên luống của Ông Nguyễn Văn Chế đều ở xã Nam Trung, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương ... Trong đó, sáng kiến lưỡi cày lên luống của ông Chế có công dụng tự động lên luống khi làm việc; máy thái hành tỏi của ông Sành có công dụng tự động bóc vỏ và thái hành tỏi với công suất làm việc 100-150kg/giờ. Cả hai sáng kiến đó đều tiết kiệm thời gian, nhân công, nâng cao năng suất lao động và tiết kiệm chi phí sản xuất. Đặc biệt, sáng kiến "máy thái hành, tỏi" của ông Sành đã đạt được nhiều giải thưởng cao quý từ trung ương tới địa phương như: Giải ba Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Hải Dương lần thứ 4; giải khuyến khích của Giải thưởng Khoa học và Công nghệ toàn quốc (VIFOTEC); kỷ niệm chương vì sự nghiệp phát triển kinh tế nông thôn do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trao tặng.
Trong Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng toàn quốc lần thứ 9 (2012 - 2013), tỉnh Hải Dương có 3 đề tài, sáng kiến được trao giải Khuyến khích, đó là: Thiết bị lọc sạch không khí dùng cho gia đình của tác giả Đỗ Hải Đăng - Trường Tiểu học Thị trấn Gia Lộc, huyện Gia Lộc; Trường học trong tương lai của nhóm tác giả Lê Hải Anh, Nguyễn Thiên Ngân, Nguyễn Trâm Anh, Nguyễn Tiến Bình, Nguyễn Tiến Thành - Trưởng tiểu học Tân Kỳ, huyện Tứ Kỳ; Ngôi nhà năng lượng xanh của nhóm tác giả Tăng Phương Mai, Vũ Nguyệt Hà – Trưởng Tiểu học Hoàng Diệu, huyện Gia Lộc. Trong đó, sáng kiến "Thiết bị lọc sạch không khí dùng cho gia đình" của tác giả Đỗ Hải Đăng đã được tôn vinh tại Hội chợ Techmart Hà Nội năm 2013. Theo sáng kiến này, không khí được đưa vào trong nhà thông qua quạt hút gió  bình nước để lọc bụi bẩn  hộp chứa than hoa để lọc khí độc  bình lọc nước thứ hai để lọc bụi bẩn còn sót lại và bụi than hoa  không khí sạch theo các đường ống thổi vào trong nhà, cung cấp khí sạch cho gia đình. Sáng kiến của em Đăng có thể áp dụng lọc sạch không khí ở tất cả các nhà xưởng công nghiệp, hoặc cho gia đình, thiết bị lọc sạch không khí rất đơn giản, dễ sử dụng, dễ sửa chữa và chỉ cần định kỳ thay nước sạch cho 2 bình lọc là được. Sáng kiến có tác dụng bảo vệ sức khỏe con người, chi phí rẻ và có thể áp dụng rộng rãi trong cộng đồng.
Về phong trào thi đua lao động sáng tạo trong công nhân viên chức, người lao động tỉnh Hải Dương, theo thống kê của Liên đoàn Lao động tỉnh Hải Dương, trong 5 năm (2007- 2012) công nhân viên chức, người lao động toàn tỉnh đã có: 37.566 lượt người (trong đó công nhân, cán bộ trực tiếp sản xuất có 17.543 lượt người, cán bộ quản lý có 12.427 lượt người, cán bộ khoa học kỹ thuật có 7.596 lượt người) có sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, giải pháp hữu ích được đề xuất và áp dụng trong các lĩnh vực sản xuất và đời sống. Số lượt người có sáng kiến, cải tiến, giải pháp hữu ích năm sau cao hơn năm trước, nếu như năm 2007 toàn tỉnh có 4.886 lượt người thì đến năm 2011 đã tăng lên 9.751 lượt người (tăng 49,9%). Các sáng kiến cải tiến, giải pháp đã được trích thưởng với tổng số tiền là trên 1,2 tỷ đồng.
Nhìn chung, các sáng kiến của các tổ chức, cá nhân đều được sáng tạo ra trong quá trình quản lý, sản xuất, học tập và sinh hoạt. Chính vì vậy nó có khả năng áp dụng thực tế và mang lại lợi ích thiết thực cao, trong đó có cả lợi ích về mặt kinh tế, xã hội và góp phần cải thiện môi trường, điều kiện sống.
Mặc dù hiện nay đang có thuận lợi về hành lang pháp lý, nhưng cũng còn có rất nhiều yếu tố chủ quan và khách quan dẫn tới hạn chế sự phát huy nội lực của phong trào sáng kiến cải tiến kỹ thuật trên địa bàn tỉnh. Thứ nhất đó là sự ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu, sự đông cứng của thị trường dẫn tới sự thu hẹp hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh. Thứ hai đó là sự hạn chế trong nhận thức, và chưa có sự quan tâm của người đứng đầu các doanh nghiệp tới vấn đề sáng kiến cải tiến kỹ thuật. Thứ ba là do chế độ khen thưởng trong các doanh nghiệp còn nhiều bất cập nên chưa khuyến khích, phát huy được sức sáng tạo của người lao động. Thứ tư là số lượng các sáng kiến chưa nhiều, một số sáng kiến còn mang tính đơn giản, hàm lượng sáng tạo còn hạn chế, dễ bị bắt chước, làm nhái. Chính vì vậy, nhiều sáng kiến mặc dù đủ điều kiện xác lập quyền sở hữu công nghiệp đối với sáng chế, giải pháp hữu ích nhưng do dễ bị xâm phạm nên các tác giả chưa thiết tha với việc đăng ký bảo hộ độc quyền sáng chế, giải pháp hữu ích và có xu hướng giữ các tài sản trí tuệ như bí quyết công nghệ của riêng mình. Chính những điều đó đã có tác động làm cho phong trào thi đua, lao động sáng tạo của tỉnh Hải Dương trong 5 năm qua phát triển chưa mạnh.
Để thúc đẩy phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới, đề nghị các ngành, các cấp cần chú trọng hơn nữa trong công tác quản lý hoạt động sáng kiến tại cấp mình; hoàn thiện và thống nhất các văn bản hướng dẫn về viết sáng kiến giữa các ngành, các cấp; có cơ chế khen thưởng phù hợp với tổ chức, cá nhân được công nhận theo từng cấp; nâng cao nhận thức và vai trò lãnh đạo chỉ đạo của người đứng đầu các đơn vị, doanh nghiệp trong hoạt động đẩy mạnh phong trào sáng kiến cải tiến kỹ thuật thông qua các hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức; tích cực triển khai tổ chức các chương trình tôn vinh, các hoạt động quảng bá, giới thiệu các sáng kiến có có tính sáng tạo, có khả năng áp dụng, nhân rộng, mang lại lợi ích thiết thực; triển khai mạnh mẽ các hoạt động hỗ trợ hoàn thiện các sản phẩm sáng tạo và hỗ trợ 100% kinh phí cho việc xác lập quyền Sở hữu công nghệ đối với các sáng kiến đủ điều kiện đăng ký độc quyền sáng chế/giải pháp hữu ích.
Th.s Đinh Thị Bình
Phòng Quản lý Công nghệ và SHTT
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ số 6/2013

 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912