Khoa học và Công nghệ 2014-08-19 08:08:03

    Ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong lĩnh vực giao thông vận tải đã đem lại nhiều sự đột phá trong công tác quản lý, điều hành giao thông như: Hệ thống giao thông thông minh (ITS) - là công nghệ mới được ứng dụng và phát triển tại nhiều nước trên thế giới để giải quyết các vấn đề về tai nạn và ùn tắc giao thông, cảnh báo điều kiện giao thông, hướng dẫn, cung cấp thông tin giúp người điều khiển phương tiện tránh được những điểm tắc nghẽn. Advanced Traveler Information Systems (ATIS) là kỹ thuật thông dụng cho hành khách trong việc lập kế hoạch cho chuyến đi đem lại sự tiện lợi, dễ dàng khi đi lại như hiển thị bản đồ trong xe ô tô, khả năng dẫn đường, cảnh báo điều kiện đường...

Nhận thấy vai trò của CNTT trong công tác quản lý giao thông và vận tải, năm 2012 ông Lê Đình Long, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hải Dương cùng các cộng sự đã đề xuất được UBND tỉnh đồng ý giao cho thực hiện đề tài nghiên cứu khoa học: "Xây dựng hệ thống xử lý dữ liệu GPS để quản lý vận tải hành khách bằng xe buýt của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hải Dương". Đề tài xây dựng và đưa vào áp dụng tại Sở Giao thông Vận tải nhằm quản lý hành trình của xe buýt trên các tuyến vận tải hành khách.
Hệ thống giám sát hành trình là hệ thống ứng dụng công nghệ định vị toàn cầu (GPS - xác định tọa độ) kết hợp với công nghệ GSM/GPRS (truyền dữ liệu), hệ thống thông tin địa lý (GIS - giám sát vị trí xe trên bản đồ) và cơ sở dữ liệu giúp cho các cơ quan quản lý, đơn vị, doanh nghiệp xác định vị trí, giám sát hành trình của các đối tượng cần kiểm soát. Hệ thống định vị toàn cầu là một hệ thống xác định vị trên bề mặt trái đất dựa vào thông tin thời gian nhận được từ  vệ tinh GPS. Sử dụng được hệ thống định vị toàn cầu đòi hỏi phải có thiết bị và hệ thống như sau.
Thiết bị định vị:là thiết bị định vị toàn cầu có hỗ trợ truyền tin qua GPRS. Thiết bị này được lắp trên phương tiện cần giám sát và tự động truyền thông số của đối tượng về trung tâm sau mỗi khoảng thời gian cố định cho trước. Thiết bị có thể kết nối các đầu vào cảm biến trạng thái khác nhau. Thiết bị đã được các doanh nghiệp lắp đặt trên xe buýt theo lộ trình quy định của Bộ Giao thông Vận tải.
Hệ thống Database server:Là một cụm máy chủ đảm nhận chức năng ghi nhận các thông số truyền về từ thiết bị định vị và phân tích xử lý, tổng hợp dữ liệu để đưa ra các báo cáo thống kê. Hệ thống này bao gồm máy chủ được tang bị theo Đề tài và đồng bộ với máy chủ của nhà cung cấp thiết bị.
Hệ thống Web server:Là một tập hợp các phần mềm được khai thác qua internet. Người sử dụng được cấp tài khoản để truy cập chức năng hệ thống theo quyền hạn được cấp. Qua đó người sử dụng có thể xem được vị trí, vận tốc, hướng di chuyển và các thông số hiện tại của đối tượng cần giám sát. Hệ thống Web Server được khai thác của nhà cung cấp thiết bị.
Để đưa hệ thống áp dụng vào công tác quản lý vận tải hành khách bằng xe buýt của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Hải Dương đạt hiệu quả cao,Sở Giao thông vận tải đã tổ chức khảo sát, xác định tọa độ GPS từng tuyến xe buýt, hệ thống điểm dừng, điểm đỗ, bến bãi thông qua đó kết hợp với dữ liệu hành trình thu được qua thiết bị giám sát hành trình, xây dựng phần mềm chuyên dụng có thể phân tích được xe buýt chạy có đúng luồng tuyến, biểu đồ hành trình hay không, đỗ dừng có đúng điểm và tuân thủ vận tốc giới hạn không. Để xử lý các phương tiện vi phạm thông qua hệ thống xử lý dữ liệu GPS, Sở Giao thông vận tải đãtiến hành ký cam kết với các doanh nghiệp tham gia khai thác các tuyến xe buýt tiến hành đặt thiết bị Giám sát hành trình theo đúng tiêu chuẩn quy định, duy trì trạng thái hoạt động liên tục của thiết bị bảo đảm cập nhật thông tin phục vụ công tác quản lý của doanh nghiệp và của cơ quan quản lý Nhà nước; chịu các hình thức xử lý theo quy định của pháp luật nếu vi phạm được phát hiện thông qua Thiết bị Giám sát hành trình như: Dừng xe đón, trả khách không đúng điểm quy định; hoạt động không đảm bảo trên 97% tần suất theo đăng ký với cơ quan quản lý; chạy không đúng lịch trình, hành trình (đúng biểu đồ được cơ quan quản lý phê duyệt); mở cửa khi xe đang chạy; chạy quá tốc độ tối đa, dưới tốc độ tối thiểu cho phép; không để người điều khiển và phương tiện không đảm bảo vào vận chuyển hành khách; xác nhận sổ nhật trình theo quy định; không bỏ lốt, sang nhượng khách; lái xe, nhân viên phục vụ trên xe buýt phải được tập huấn nghiệp vụ vận tải và an toàn giao thông, trao vé đầy đủ cho hành khách đi xe và không được thu tiền quá giá vé quy định; không đánh đập, quát mắng, lăng mạ hành khách, nói bậy, chửi thề, văng tục trong khi làm việc; lái xe, nhân viên phục vụ trên xe phải mặc đồng phục, đeo thẻ, phù hiệu theo quy định; trên xe phải ghi đầy đủ các thông tin: giá vé, hành trình, lộ trình số điện thoại đường dây nóng của doanh nghiệp... xe đủ điều kiện lưu hành, chất lượng xe và các trang thiết bị còn tốt, đủ số ghế theo thiết kế, các máy điều hoà nhiệt độ hoạt động tốt, búa thoát hiểm, bình cứu hỏa, túi thuốc cứu thương còn tốt, sẵn sàng sử dụng.
Ngoài các hình thức xử lý theo quy định của pháp luật các doanh nghiệp vi phạm chịu thêm các hình thức xử lý bổ sung đối với các trường hợp tái phạm, vi phạm nhiều lần như:Đối với những trường hợp vi phạm từ 2 lần trở lên trong một tháng bị đình chỉ hoạt động khai thác tuyến 7 ngày. Đối với những trường hợp vi phạm từ 3 lần trở lên trong 1 tháng bị đình chỉ hoạt động khai thác tuyến 15 ngày. Nếu xe bị đình 3 lần trong 6 tháng thì sẽ bị đình chỉ không thời hạn.Đình chỉ hoạt động và đình tuyến có thời hạn hoặc không thời hạn của phương tiện trong trường hợp lái xe, nhân viên phục vụ trên xe có hành vi cản trở, chống đối, lăng mạ, không chấp hành sự kiểm tra, kiểm soát của người thi hành công vụ; chất lượng xe không đảm bảo.Có 5 tháng liên tục không đảm bảo 97% tần xuất và số chuyến đã đăng ký với cơ quan quản lý thì sẽ bị đình chỉ khai thác tuyến.
Hải Dương là một trong những tỉnh đầu tiên đưa hệ thống giám sát hành trình các xe buýt vào áp dụng ngay từ tháng 6/2012 kết quả đến nay cho thấy: Hệ thống đã cập nhật đầy đủ dữ liệu 15 tuyến xe buýt với 212 xe, ngoài ra đã cập nhật được thêm gần 100 các xe chạy các tuyến cố định với tổng số 95 doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể. Các lái xe chấp hành tốt các quy định về biểu đồ khai thác tuyến, thực hiện đón trả khách đúng điểm quy định, tuân thủ tốt những quy định về tốc độ khi lưu thông trên đường.
Phạm Ninh Hải
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ số 4/2014

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912