Khoa học quản lý 2015-08-06 07:49:51

       Danh lam thắng cảnh Đảo Cò, thuộc thôn An Dương và thôn Triều Dương xã Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương; cách trung tâm thành phố Hà Nội 70 km về phía đông và cách thành phố Hải Dương 30,5 km về phía Nam. Khu danh thắng di tích Đảo Cò Chi Lăng Nam là khu du lịch tổng hợp với các sản phẩm: Du lịch lịch sử, tâm linh, lễ hội, ẩm thực, thư giãn, nghiên cứu khoa học về sinh thái, môi trường, làng nghề.

Cho đến bây giờ người dân xã Chi lăng Nam vẫn lưu truyền một truyền thuyết về  đảo cò và hồ An Dương. Chuyện kể rằng: Vào thế kỷ 15, nơi đây  là  đồng ruộng trũng mênh mông. Nổi lên giữa cánh đồng trũng ấy là một gò cao, bên trên có một ngôi đền. Bỗng một năm, trận đại hồng thuỷ đã làm vỡ đê sông Luộc, nước tràn vào ngập trắng cả một vùng. Chính chỗ gò đất nhô cao ấy là chỗ đê vỡ tạo nên những xoáy nước khổng lồ. Chỉ qua một đêm, ngôi đền trên đỉnh gò cao đã bỗng dưng biến mất. Cũng từ đó cây cối trên đảo xanh tươi, cò vạc  đến trú ngụ trên đảo ngày một nhiều. Dân làng coi đây là “nơi đất lành, vùng nước  thiêng” nên đã giữ gìn, bảo tồn từ  đời này  qua đời khác. Vùng Vực sâu đó nay là hồ An Dương và hồ Triều Dương. Từ xưa đến nay, hồ chưa bao giờ cạn nước. Nhiều người cho rằng lòng hồ có mạch nước ngầm thông với sông Luộc và sông Cửu An. Hồ An Dương với nguồn thủy sinh vật phong phú là môi trường sống lý tưởng của nhiều loài cá và thủy sinh vật, đặc biệt hồ có một số loài sinh vật có giá trị kinh tế cao như: rái cá, ba ba gai, cá ngạnh, cá viền, cá mòi, cá chuối hoa và cá măng kìm. Trong hồ còn có tới 5 loài cá có tên trong sách đỏ Việt nam như Tổ đỉa, rái cá, cá vền, cá ngạch và cá măng kìm.. Nơi đây đã từng câu được cá trắm đen nặng tới 25 kg, cá măng kìm nặng tới 30kg. Có nhiều dấu hiệu ở đây có cả loài giải, họ hàng với loài rùa Hồ Gươm.
Năm 1994, em Nguyễn Hải Quế, tại thôn An Dương, xã Chi Lăng Nam là sinh  viên của Trường Cao đẳng Sư phạm Hải Dương, qua một bài tiểu luận về cảnh đẹp quê hương, đã giới thiệu về cây đa, hồ nước và đảo Cò. Bài viết của em đã được thầy giáo Nguyễn Văn khang Giảng viên nhà trường đã tổ chức về tận nơi để kiểm tra và khảo sát. Nhận thấy cảnh đẹp và giá trị về môi trừơng sinh thái của đảo cò, ngay đêm hôm đó, người thầy giáo đã gặp các lãnh đạo xã lúc ấy và khuyến cáo đây là một tài nguyên quí giá cần được tôn tạo và bảo vệ kịp thời.
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, xã Chi Lăng Nam là một căn cứ kháng chiến quan trọng của Quân khu Ba. Giặc pháp mở nhiều trận càn lớn. Khu vực Hồ An Dương, Triều Dương là tâm điểm diễn ra nhiều trận quyết chiến lược của bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân du kích xã Chi Lăng đã phá tan nhiều trận càn lớn của địch.
Cảnh quan khu vực mang đậm nét đặc trưng khung cảnh làng quê đồng bằng sông Hồng, đặc biệt là cảnh quan mặt nước hồ An Dương và hồ Triều Dương mà tiêu biểu là Đảo Cò, bến nước, gốc đa bên chùa Nam (thôn An Dương), Đền Mẫu (thôn Triều Dương). Chùa Nam thuộc thôn An Dương, cạnh Đảo Cò là công trình đã có từ lâu đời, mới được phục dựng, tôn tạo lại, có qui mô vừa phải. Hồ Triều Dương có bán đảo nhô ra là khu đền Mẫu. Đền có từ lâu đời, thờ Mẫu và 5 vị Thành hoàng làng nằm trong khung cảnh mặt nước, vườn cây yên tĩnh.Có lầu bà chúa vực. Cách Đảo Cò khoảng 2 km về phía đông bắc có chùa Hội Yên, là một điểm di tích tín ngưỡng lâu đời. Tại 2 làng An Dương và Triều Dương còn dấu vết của các công trình tín ngưỡng cổ. Đảo Cò Chi Lăng Nam có 24 loài, thuộc 15 họ, và 5 bộ. Chim có số lượng khá phong phú và đa dạng so với các vườn chim khác trong khu vực miền Bắc. Số lượng chim trên đảo lớn nhất vào tháng 12 trong đó  khoảng 12.050 cá thể loài cò và 5.020 cá thể vạc. Đặc biệt có 6 loài làm tổ tập đoàn là cò trắng, cò bợ, cò ruồi, cò ngàng nhỏ, cò lửa và vạc. Trên Đảo Cò và xung quanh hồ An Dương, hồ Triều Dương có nhiều loài thực vật trồng, thực vật hoang dại cùng với nhiều loài thực vật thủy sinh sống dưới hồ và trên mặt nước. Đây là khu dự trữ thiên nhiên có mức độ đa dạng sinh học lớn và được bảo tồn gần như nguyên vẹn duy nhất ở khu vực miền Bắc
Nhiều nhà khoa học đã nhận định: Xét về cảnh quan và thành phần loài,  khu Du lịch  đảo cò Chi Lăng Nam là nơi đẹp về sinh cảnh, lớn về thành phần loài và đông về số lượng cá thể. Đây là điểm du lịch sinh thái hấp dẫn của tỉnh Hải Dương và Đồng bằng sông hồng, một trung tâm giáo dục môi trường, một nơi tham quan thực địa thích hợp của các học sinh phổ thông và sinh viên các trường cao đẳng, đại học có chuyên ngành sinh học, du lịch và văn hoá. Cao hơn nữa đảo cò có thể trở thành khu bảo tồn thiên nhiên của vùng đất ngập nước và chim nước có giá trị tầm cỡ quốc gia và quốc tế…
Nằm trong vùng khu danh thắng còn có Làng nghề Bánh đa Hội Yên. Mỗi ngày, Hội Yên cho ra lò khoảng 30 tấn bánh, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ của dân trong và ngoài huyện, ngoài tỉnh. Bánh đa Hội Yên được nhiều người tin tưởng, do không dùng hóa chất, không hàn the, phẩm màu và chất lượng đảm bảo. Sản phẩm được Sở Khoa học và Công nghệ hỗ trợ làm thủ tục đề nghị Cục Sở hữu trí tuệ cấp quyền sở hữu công nghiệp với nhãn hiệu tập thể Bánh đa Hội Yên.
  Để duy trì và phát triển Khu du lịch Đảo Cò, nhiều đề án, dự án đã được triển khai góp phần bảo tồn và phát huy giá trị của hệ sinh thái rất hấp dẫn và hiếm có này. Tiêu biểu như dự án GEF/SGP/VN99-004 của Quỹ Môi trường toàn cầu với mục đích xây dựng Đảo Cò thành Trung tâm giáo dục môi trường tỉnh Hải Dương .
Năm 2003, Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương đã triển khai Dự án "Bảo tồn, phát triển khu vực hệ sinh thái tự nhiên Đảo Cò, phục vụ du lịch sinh thái, bảo vệ đa dạng sinh học và nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng". Dự án được chia thành 3 giai đoạn, với tổng vốn đầu tư gần 100 tỷ đồng.
Ngày 06/01/2009 UBND tỉnh Hải Dương đã ra quyết định số 41/QĐ- UBND phê duyệt Quy hoạch chi tiết xây dựng khu du lịch và bảo tồn sinh thái Đảo Cò với tổng diện tích quy hoạch 67,1ha. Hồ triều Dương có diện tích mặt nước 43.890 m2. UBND huyện Thanh Miện cũng đã ban hành quy chế quản lý khu du lịch và bảo tồn sinh thái Đảo Cò - Chi Lăng Nam.
Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch đã và đang triển khai đề án xây dựng mô hình điểm “Phát triển du lịch cộng đồng ở Đảo Cò Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện đến năm  2020 theo Quyết định số 2552/QĐ-UBND ngày 06 tháng 11 năm 2012 của UBND tỉnh Hải Dương.
Căn cứ vào giá trị của khu danh lam thắng Đảo Cò Chi Lăng Nam, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 2104/QĐ-BVHTTDL, ngày 08/07/2014 về việc xếp hạng Di tích Quốc gia Danh lam, thắng cảnh Đảo cò xã Chi Lăng Nam huyện Thanh Miện. Diện tích khoanh vùng bảo vệ di tích 67,1ha.
Nhằm phát huy tốt giá trị của Di tÝchQuốc gia Danh lam thắng cảnh Đảo cò trở thànhđiểm du lịch bền vững có những thuận lợi cơ bản, nằm trong tua du lịch của tỉnh Hải Dương tuyến hành hương của đông đảo du khách về với các di tích có giá trị tâm linh như Đền Tranh, Chùa Trông, Đền thờ Khúc Thừa Dụ (Ninh Giang), Côn Sơn - Kiếp bạc. Danh Lam thắng cảnh Đảo Cò - Chi Lăng Nam, huyện Thanh Miện thực sự trở thành khu du lịch tâm linh và sinh thái sầm uất, mang tính văn hoá nhân văn và sinh hoạt cộng đồng của tỉnh Hải Dương và của cả nước.
Trịnh Thị Huyền
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 6/2014
 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912