Khoa học quản lý 2015-08-06 09:19:07

       Ngành y là một ngành đặc thù, liên quan trực tiếp với tính mạng và sức khỏe của con người do vậy nhân lực y tế là nguồnl ực quan trọng nhất của hệ thống y tế, quyết định phạm vi cũng như chất lượng dịch vụ y tế. Việc phát triển nguồn nhân lực y tế luôn được quan tâm và đặt lên hàng đầu trong quá trình thực hiện nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân. Nghị quyết 46-NQ/TW ngày 23/2/2005 của Bộ Chính trị về “Công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân trong tình hình mới” đã khẳng định: “Nghề y là một nghề đặc biệt, vì vậy cần được đào tạo và sử dụng một cách đặc biệt”. Điều đó đã thể hiện rõ quan điểm coi trọng trong đào tạo và sử dụngnhân lực y tế của Đảng và Nhà nước.

Đào tạo y khoa là loại hình đào tạo đặc biệt. Thực hành trong phòng thí nghiệm, bệnh viện và cộng đồng là điều kiện không thể thiếu trong chương trình đào tạo các chuyên ngành y khoa. Theo khuyến cáo của Liên đoàn Giáo dục Y học thế giới về đảm bảo chất lượng giáo dục y học cơ bản thì "Trường y phải đảm bảo cho học sinh sinh viên được tiếp xúc với bệnh nhân và tiếp thu đủ những kiến thức và kỹ năng lâm sàng để đảm nhiệm trách nhiệm lâm sàng một cách thoả đáng khi tốt nghiệp". Ở hầu hết các nước trên thế giới, các trường Y thường có bệnh viện thực hành trực thuộc trường. Đây là nơi để học sinh, sinh viên (HSSV) đến học tập lâm sàng - thực tập nghề nghiệp trước khi trở thành nhân viên y tế. Hiện nay, ở Việt Nam đại bộ phận các trường y tế sử dụng các bệnh viện công lập làm bệnh viện thực hành cho nhà trường, hầu hết chưa có bệnh viện thực hành riêng trực thuộc trường. Do tính đặc thù này, để đảm bảo chất lượng đào tạo các trường/khoa Đại học Y Dược đều cần phải có sự kết hợp chặt chẽ với các bệnh viện thực hành (kết hợp Viện - Trường). Kết hợp Viện - Trường không chỉ tạo điều kiện cần thiết cho các trường Y trong công tác đào tạo, mà còn là cơ hội để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh và chăm sóc bệnh nhân của các bệnh viện thực hành. Những giáo viên, giảng viên của nhà trường vừa là những cán bộ y tế có kinh nghiệm trong lĩnh vực giảng dạy, đồng thời là những cán bộ y tế giỏi lâm sàng trong lĩnh vực khám chữa bệnh, chăm sóc sức khoẻ bệnh nhân. Như vậy bệnh viện thực hành có thêm một đội ngũ cán bộ chuyên môn có năng lực bên cạnh các cán bộ trong biên chế cùng tham gia vào công tác khám chữa bệnh. Cán bộ y tế ở bệnh viện thực hành tham gia giảng dạy thực hành cho HSSV tạo thành mối quan hệ đan xen, vừa giúp nhà trường đào tạo cán bộ y tế có chất lượng, vừa giúp bệnh viện hoàn thành tốt công tác khám chữa bệnh cho bệnh nhân.
Để tạo điều kiện thuận lợi cho việc kết hợp Viện - Trường trong công tác đào tạo HSSV tại các bệnh viện,  Bộ Y tế đã ban hành Thông  tư  số:  09/2008/TT-BYTngày 01/8/2008 Hướng dẫn việc kết hợp giữa các cơ sở đào tạo cán bộ y tế với các bệnh viện thực hành trong công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Trong thời gian qua sự kết hợp giữa các Trường Y Dược và bệnh viện thực hành đã có một số  kết quả tốt:
- Kết hợp Viện - Trường về mặt tổ chức cán bộ: đã có sự lồng ghép lãnh đạo trường và bệnh viện thực hành, kết hợp giữa các bộ môn của trường và khoa phòng của bệnh viện.
- Kết hợp Trường - Viện trong việc tổ chức học tập và quản lý học sinh sinh viên tại bệnh viện.
- Kết hợp đội ngũ cán bộ giảng dạy thực hành của Viện - Trường
- Kết hợp Trường - Viện trong nghiên cứu khoa học và sử dụng quản lý các trang thiết bị y tế tại bệnh viện và công tác chỉ đạo tuyến.
Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi, quá trình thực hiện việc kết hợp Viện - Trường giữa Trường Đại học, Cao đẳng và Trung học y tế với các Bệnh viện thực hành cũng có nhiều khó khăn bất cập cần được giải quyết như:
Trên thực tế nhiều trường đại học y đang thiếu cơ sở thực hành lâm sàng do mật độ HSSV trong bệnh viện quá lớn. Điển hình như Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương, có HSSV của các trường: Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương, Đại học Y Thái Bình, Cao đẳng Dược Hải Dương, Trung cấp Y tế Hải Dương …cùng đến thực tập. Có nhiều đối tượng, nhiều lớp HSSV cùng thực tập với những mục tiêu khác nhau đã gây khó khăn cho việc tổ chức dạy - học tại các khoa đồng thời  ảnh hưởng đến công tác quản lý, giám sát cũng như hướng dẫn thực tập lâm sàng. Nhiều trường không có bệnh viện thực hành riêng, một số trường có bệnh viện thực hành nhưng với quy mô nhỏ và số lượng HSSV học lâm sàng quá đông dẫn tới tình trạng quá tải học sinh, sinh viên tại các cơ sở thực tập đã ảnh hưởng đến công tác quản lý, giám sát cũng như hướng dẫn thực tập lâm sàng. Hầu hết các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến trung ương đều bị quá tải, bởi vậy khó có điều kiện quan tâm tốt đến công tác đào tạo; việc đôn đốc thực hiện triển khai và giám sát trong quá trình thực hiện kết hợp Viện - Trường chưa đạt yêu cầu mong muốn; chưa có mô hình mẫu về phối hợp Bệnh viện - Nhà trường; các bệnh viện hoạt động theo cơ chế của nền kinh tế thị trường nên gián tiếp gây cản trở việc thực tập của HSSV tại bệnh viện; một số cán bộ kiêm nhiệm chưa được đào tạo về phương pháp dạy - học tích cực ... Mặt khác, hiện nay người bệnh không dễ dàng cho thăm khám trực tiếp như trước đây, việc tiếp cận với bệnh nhân tại các bệnh viện ngày càng khó khăn hơn, vì vậy chất lượng đào tạo thực hành không đảm bảo. HSSV không được thực hành nhiều, điều đó dẫn đến việc năng lực thực hành của sinh viên sau khi ra trường khá hạn chế.
Để đẩy mạnh công tác kết hợp Viện - Trường trong đào tạo nhân lực y tế phù hợp với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cần phải có những giải pháp hiệu quả như xây dựng mô hình mẫu kết hợp Viện - Trường; thể chế hoá việc kết hợp Viện - Trường văn bản quản lý nhà nước; lập kế hoạch đôn đốc, giám sát quá trình kết hợp giữa bệnh viện và nhà trường trong đào tạo và phục vụ người bệnh; xây dựng đồng bộ các cơ sở thực hành trong đó có bệnh viện dạy học. Các bệnh viện, cơ sở y tế công lập và tư nhân phải xem việc đào tạo và kết hợp với nhà trường trong công tác đào tạo thực tập lâm sàng cho HSSV, vừa là nhiệm vụ, vừa là trách nhiệm, coi đây là giải pháp đầu tư để phát triển; thực hiện kết hợp viện trường trong đào tạo nhân lực y tế theo quy định thống nhất của Bộ Y tế. Khai thác khả năng của các bệnh viện, các viện nghiên cứu, trung tâm khoa học, các bệnh viện trực thuộc tỉnh, thành kết hợp với các trường đại học đào tạo các bậc học, đặc biệt là hệ sau đại học, đào tạo chuyển giao công nghệ, đào tạo chuyên gia.
Tại hội nghị về công tác thí điểm đào tạo sau đại học tại Bệnh viện/Viện nghiên cứu được tổ chức ngày 29/7/2014, Bộ trưởng Bộ Y tế  Nguyễn Thị Kim Tiến đã ch orằng: các đơn vị liên quan sẽ phối hợp để nghiên cứu ban hành thông tư liên bộ giữa Bộ Y tế và Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc kết hợp Viện - Trường đồng thời cần có sự phối hợp chặt chẽ Viện - Trường, cân đối lực lượng giảng viên của trường và viện. Bệnh viện là nơi cung cấp thông tin nhu cầu nhân lực chuyên ngành cho trường để nhà trường xây dựng chỉ tiêu tuyển sinh. Hy vọng rằng chủ trương này đi vào hiện thực sẽ góp phần khắc phục những khó khăn, vướng mắc và nâng cao hiệu quả  công tác kết hợp Viện - Trường trong đào tạo nguồn nhân lực y tế đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
 
Ths. Lê Thúy Hường
Đại học Kỹ thuật Y tế Hải Dương
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ số 6/2015

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912