Khoa học và Công nghệ 2015-02-13 03:28:18

       Ít có con vật nào mà tất cả các bộ phận của cơ thể đều có thể sử dụng làm thuốc như con dê. Theo Đại danh y Tuệ Tĩnh, sơn dương (dê rừng) được xếp vào “hàng thuốc bổ quý hiếm”. Dê rừng vị ngọt, tính nhiệt, rất bổ dưỡng, có thể dùng để trị bệnh lao, lam chướng, kiết lỵ, bạch đới và làm mạnh gân cốt…Còn Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác thì “các thuốc chế biến từ dê có tác dụng rõ rệt trong việc khắc phục các chứng hư nhược, hư lao, lao thương, phong thấp, cao phong, huyết hư…”.

- Sữa dê: Giá trị dinh dưỡng cao, lượng chất béo, đạm, muối khoáng, Vitamin đều nhiều hơn ở sữa bò và rất dễ hấp thụ, tiêu hóa. Sữa dê bổ thận, sinh khí, lợi tiểu, nhuận tràng, dùng chữa suy nhược thần kinh, hen suyễn, lao phổi, những bệnh về bài tiết…Sữa dê còn dùng để rỏ vào tai khi bị các loại sâu bọ chui vào, khiến chúng không chịu nổi phải bò ra hoặc bị tiêu diệt.
 Theo kết quả nghiên cứu của các nhà dinh dưỡng học thuộc Viện Pasteur (Pháp) đăng trên Báo Santé magazine 8/2002 thì sữa dê giàu dinh dưỡng và có khả năng chữa bệnh, phục hồi sức khỏe tốt hơn sữa bò. Đa số những người bị dị ứng với sữa bò không phản ứng với sữa dê.
- Tiết dê: Hòa vào rượu uống, nó là thuốc bổ máu, đặc trị các chứng nhức đầu, choáng váng, chóng mặt, trúng gió, đau lưng, mỏi gối. Từ xa xưa, người ta đã dùng bài thuốc “Huyết dương tửu” gồm các thành phần: huyết dê, đại hồi, quế chi, xuyên khung, vỏ cam, gừng, có tác dụng hành khí hoạt huyết. Tiết dê có thể nấu chín, thêm chút giấm, ăn vào sẽ chữa bệnh hậu sản xanh xao, mình lạnh của phụ nữ. Tiết dê có khả năng làm tiêu tan những hạt sạn đường tiểu tiện và còn có tác dụng tăng sinh lực và hóa giải các chất độc nguồn gốc khoáng vật.
- Thịt dê: Thịt dê không những dùng để chế biến nhiều món ăn ngon, mà lại có tác dụng trợ dương, bổ máu, bổ thận, chữa bệnh lao phổi, mờ mắt, gầy yếu, mệt mỏi, phụ nữ sau khi sinh đẻ suy nhược cơ thể, kém ăn, thiếu sữa, đau lưng…Thịt dê hầm cùng với gừng, hoàng kỳ, đương quy, ăn vào, chữa bệnh lao lực, tăng cường sức khỏe và phấn chấn tinh thần…Hải Thượng Lãn Ông khuyên nên ăn thịt dê trắng nấu tái với tỏi và hẹ (ba ngày ăn một lần).
- Gan dê: Luộc hoặc nấu cháo đặc trị can phong, hư nhiệt, mắt bị đỏ, bị mờ sau khi ốm.
- Thận dê: Trị các chứng hư tổn, mắt mờ, tai nghễng ngãng và các bệnh về bài tiết.
- Phổi dê: có tác dụng bổ phổi, trị ho. Phổi dê thái nhỏ, nấu với đậu đen, chữa bệnh đái dầm của trẻ em.
- Mật dê: Mật dê (dê rừng càng tốt) bôi, xoa bóp, làm tan những vết bầm dập, tụ máu do bị ngã, bị thương. Hòa loãng với nước sôi để nguội, mật dê chữa đau mắt đỏ.
- Tim dê: Luộc hoặc hấp cách thủy được coi là thuốc bổ tim, chữa chứng tâm khí uất kết.
- Dạ dày dê: Nấu chín nhừ hoặc nấu cháo, có tác dụng chống bệnh biếng ăn, nôn mửa, gầy yếu.
- Mỡ dê: Mỡ dê sát trùng, nhuận da khi bôi xoa vào vết ghẻ lở, hắc lào, mụn nhọt, chàm (Eczéma). Mỡ dê hòa với rượu đun nóng sẽ đặc trị các chứng cảm đột ngột.
- Da dê: Được cạo sạch lông rồi nấu canh hoặc làm nem, gỏi, ăn vào có tác dụng phòng độc.
- Đuôi dê: Đuôi dê nấu cao hoặc ninh nhừ là vị thuốc bổ thận và làm sáng mắt.
- Tinh hoàn dê: Tinh hoàn dê và bộ sinh dục được cắt mỏng, ướp hành tỏi, cho vào tô bằng sứ đậy nắp. Đặt tô vào đĩa, kê vài viên gạch nhỏ, đổ rượu vào đĩa, rồi đốt. Hơi nóng của rượu làm chín tinh hoàn dê. Tinh hoàn dê nấu lẩu: Nước lẩu hầm củ sen, hạt sen, củ súng. Khi ăn mới cho vào lẩu các thứ: tinh hoàn dê, thận, tủy dê. Tinh hoàn dê có thể ngâm vào rượu hoặc hầm với các vị thuốc như câu kỷ, đỗ trọng. Ăn tinh hoàn dê hấp rượu, nấu lẩu, ngâm rượu hay hầm với thuốc bắc đều trị được bệnh liệt dương, suy thận.
- Sừng dê: Nấu cao có tác dụng làm sáng mắt và trị bệnh thiên đầu thống; tán bột hoặc mài với nước, nó chữa tê thấp, sốt rét, đau bụng, chứng đổ mồ hôi trộm và phụ nữ xuất huyết khi sẩy thai, bụng đau quặn.
- Thai dê: Thái mỏng, sấy thật khô, tán thành bột mịn có tác dụng bổ thận.
- Bong bóng dê: Dốc hết nước tiểu, rửa sạch rổi đổ nước sôi để nguội vào, thắt lại, đem nướng trên lửa than cho vàng; ăn bong bóng đã nướng chín và uống nước trong đó liền trong ba ngày, sẽ chữa được bệnh đái rắt.
- Óc tủy dê: Uống rượu với óc dê chần, nấu chín có tác dụng bổ máu, làm mượt tóc, mịn da.
- Lông dê: Lông dê hâm nóng với giấm dùng để bó vào những chỗ đau gân cốt, sẽ thấy dễ chịu.
- Xương dê: Xương dê nướng cháy, tán thành bột chữa sắc mặt tái đen, da thô xấu, gân cốt co đau, tỳ vị yếu, ăn không ngon, nước tiểu trắng đục hoặc sánh đỏ, đau buốt, đại tiện ra máu, phụ nữ suy nhược sau khi sinh đẻ. Xương dê nấu thành cao dùng tăng sinh lực, chữa chứng gầy còm, thiếu máu, nhức mỏi gân cốt, đau lưng…
- Cao dê toàn tính: Toàn thân con dê cạo sạch lông,mổ bỏ ruột, rồi nấu kỹ với nước nhiều lần, lọc lấy dung dịch trong, cô đặc thành cao mềm gọi là cao dê toàn tính dùng dể chữa suy nhược cơ thể, gầy yếu, thiếu máu, mờ mắt, đặc trị bệnh tê thấp, đau lưng, nhức mỏi gân cốt.
Từ con dê, thật quả có nhiều vị thuốc quý, tiêu biểu là loại thuốc bổ dưỡng, được giới y học cổ truyền phương Đông từ xưa đến nay công nhận. Từ năm 1952, dê cũng được Việt Nam ta điều chế thành Vacxin Semple phòng chống hiệu quả bệnh dại.
Nguyễn Xuyến (Tổng hợp)
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 1/2015

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912