Khoa học quản lý 2015-04-25 00:38:10

      1. Tình hình thời tiết thủy văn mùa đông xuân 2014-2015 (Từ ngày 1/11/2014 đến ngày 20/3/2015)      * Khí tượng: Mùa bão năm 2014 kết thúc muộn hơn so với bình thường. Tháng 12, vẫn còn 1 cơn bão hoạt động trên biển Đông nhưng không ảnh hưởng tới thời tiết miền Bắc. Tuần cuối tháng 2/2015, do ảnh hưởng của không khí lạnh suy yếu sau chịu ảnh hưởng của rìa Nam rãnh áp thấp nối với vùng áp thấp phía Tây nên nhiệt độ trung bình tuần ở mức 23,40C (đây là trị số nhiệt độ trung bình tuần cao nhất so với chuỗi số liệu từ năm 1962 trong cùng thời kỳ cho đến nay).

* Rét đậm, rét hại: Mùa Đông đến sớm và là vụ đông xuân ấm, rét đậm, rét hại (RĐ, RH) xuất hiện ít, đợt rét RĐ, RH đầu tiên xuất hiện sớm hơn trung bình nhiều năm (TBNN). Tính đến ngày 20/3, có 4 đợt không khí lạnh và không khí lạnh tăng cường có cường độ khá mạnh gây RĐ, RH nhưng không có rét cực hại tại Hải Dương là 14 ngày (trong đó có 11 ngày rét đậm và 3 ngày rét hại. Đợt RĐ, RH kéo dài nhất là 5 ngày từ (ngày 10 đến ngày 14/1/2015); tại thị xã Chí Linh là 19 ngày (trong đó có 15 ngày rét đậm và 4 ngày rét hại. Đợt RĐ, RH kéo dài nhất là 7 ngày từ (ngày 9 đến ngày 15/1/2015).
* Về nhiệt độ: Nền nhiệt độ trung bình các tháng 11/2014 và 1,2/2015 đều cao hơn TBNN và cùng kỳ năm trước (CKNT) từ 0,1 đến 2,20C. Riêng tháng 12/2014, lại thấp hơn TBNN 1,10C và cao hơn CKNT 1,40C. Tổng tích nhiệt từ ngày 01/11/2014 đến 20/3/2015 tại thành phố Hải Dương là 2682,30C. Cao hơn TBNN 117,30C và cao hơn CKNT 154,90C. Nhiệt độ cao nhất tuyệt đối là 31,10C (ngày 01/11/2014). Nhiệt độ thấp nhất tuyệt đối là 8,70C (ngày 18/12/2014); tại thị xã Chí Linh nhiệt độ cao nhất tuyệt đối là 32,40C (ngày 1/11/2014). Nhiệt độ thấp nhất tuyệt đối là 90C (ngày 14/01/2015).
* Mưa: Tháng 11/2014, thời tiết hanh khô, ít mưa, tổng lượng mưa tháng là 19,7 mm, ít hơn TBNN và CKNT từ 29 - 34 mm. Mưa nhỏ, mưa phùn tập trung chủ yếu vào nửa cuối tháng 2 và kéo dài đến giữa tháng 3. Đặc biệt vào ngày 14/2, do ảnh huởng của không khí lạnh kết hợp với hội tụ rãnh gió Tây trên mực 5000 m nên toàn tỉnh đã có mưa vừa có nơi mưa to. Lượng mưa các tháng (12/2014 và 1,2/2015) đều nhiều hơn TBNN và CKNT từ 6 - 40 mm.
Tổng lượng mưa từ ngày 1/11/2014 đến ngày 20/03/2015 tại thành phố Hải Dương là 165,7 mm. Nhiều hơn TBNN 19 mm và nhiều hơn CKNT 36,4 mm.
* Thủy văn:Do mùa mưa kết thúc sớm, không có lũ lớn nên lượng trữ nước ít, hầu hết mực nước trung bình các tháng của mùa Đông Xuân năm 2014 - 2015 trên các sông ở Hải Dương đều thấp hơn TBNN. Sông Thái Bình tại Phả lại, mực nước trung bình từ tháng 11/2014 đến tháng 2/2015 đều thấp hơn TBNN từ 0,1 - 0,5 m. Mặc dù tháng 1,2/2015 các hồ tăng cường xả nước phục vụ đổ ải. Tại Phả Lại, mực nước thấp nhất đã xuống mức -17 cm (ngày 26/02/2015). Nhìn chung, ba tháng đầu vụ thủy triều ảnh hưởng tương đối mạnh, các tháng giữa vụ thủy triều giảm dần. Hạ lưu sông Hồng, mực nước trong sông dao động theo sự điều tiết từ các hồ và ảnh hưởng của thủy triều. Tuy vậy, mực nước trung bình các tháng vẫn luôn thiếu hụt so với TBNN. Tại Xuân Quan, mực nước trung bình các tháng đều thấp hơn TBNN từ 0,6 - 1,69 m.
2. Nhận định xu thế thời tiết, thủy văn mùa mưa bão lũ năm 2015. (Từ tháng 5 đến tháng 10 năm 2015)
* Khí tượng:  
- Bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ): Số lượng bão và ATNĐ hoạt động trên biển Đông từ 9 - 10 cơn. Số cơn bão ảnh hưởng tới nước ta có khả năng ở mức từ 4 - 5 cơn, ít hơn TBNN (TBNN từ 5-6 cơn). Khu vực Hải Dương có thể chịu ảnh hưởng từ 1-2 cơn bão hoặc ATNĐ, tập trung chủ yếu vào tháng 7,8,9. Cần đề phòng có bão mạnh và bão xuất hiện muộn di chuyển không theo quy luật.
- Nhiệt độ:Nền nhiệt độ toàn mùa từ tháng 5 đến tháng 10 năm 2015 ở mức xấp xỉ hoặc cao hơn TBNN (TBNN 27,5oC). Cụ thể từng tháng như sau:
* Tháng 5, xấp xỉ hoặc cao hơn TBNN (TBNN 26,9oC).
* Tháng 6, xấp xỉ hoặc cao hơn TBNN (TBNN 28,8oC).
* Tháng 7, cao hơn TBNN (TBNN 29,2oC).
* Tháng 8, xấp xỉ TBNN (TBNN 28,4oC).
* Tháng 9, xấp xỉ TBNN (TBNN 27,2oC).
* Tháng 10, xấp xỉ hoặc cao hơn TBNN (TBNN 24,7oC).
Nắng nóng xuất hiện sớm, ít gay gắt và không kéo dài và có thể xuất hiện nhiều đợt, đợt đầu tiên khả năng xuất hiện vào cuối tháng 5 hoặc nửa đầu tháng 6, toàn mùa có khoảng từ 7 - 9 đợt nắng nóng (từ 2 ngày trở lên) tập trung chủ yếu vào tháng 6,7,8. Nhiệt độ cao nhất tuyệt đối ở mức 370C - 390C.
- Mưa:Mùa mưa đến sớm, mưa tập trung chủ yếu vào các tháng đầu và giữa vụ. Tổng lượng mưa toàn mùa ở mức xấp xỉ hoặc ít hơn TBNN (TBNN 1263,2 mm), khả năng dao động ở mức 1200 - 1300 mm. Cần đề phòng dông, lốc và mưa đá xảy ra vào thời kỳ giao mùa, mưa lớn trên diện rộng gây úng ngập cục bộ. Trong mùa có thể có từ 7 - 9 trận mưa to đến rất to (lượng mưa lớn hơn 50 mm trong 24 giờ). Cụ thể từng tháng như sau:
* Tháng 5, ít hơn TBNN (TBNN 170 mm).
* Tháng 6, xấp xỉ hoặc ít hơn TBNN (TBNN 235,7 mm).
* Tháng 7, nhiều hơn TBNN (TBNN 243 mm).
* Tháng 8, nhiều hơn TBNN (TBNN 282 mm)
* Tháng 9, xấp xỉ  hoặc ít hơn TBNN (TBNN 203,2 mm).
* Tháng 10, xấp xỉ TBNN(TBNN 129,3 mm).
* Thủy văn:Mùa lũ năm 2015 có khả năng đến sớm. Trung tuần hoặc cuối tháng 5 có khả năng xuất hiện lũ tiểu mãn. Đỉnh lũ năm 2015, trên các sông ở Hải Dương phổ biến ở mức thấp hơn TBNN.
- Trên sông Hồng đỉnh lũ năm xấp xỉ báo động I (BĐ) và cao hơn đỉnh lũ năm 2014 tại Hà Nội đỉnh lũ cao nhất năm ở mức 8,5 - 9 m.
- Trên sông Thái Bình tại Phả Lại đỉnh lũ cao nhất năm có khả năng ở mức: 4,2 - 4,5 m, thấp hơn đỉnh lũ TBNN (TBNN 5,56 m).  
- Trên sông Luộc tại Bến Trại đỉnh lũ cao nhất năm có khả năng ở mức xấp xỉ báo động III 4,2 - 4,4 m (BĐ III 4,4 m).
- Sông Gùa tại Bá Nha đỉnh triều cao nhất năm có khả năng ở mức xấp xỉ báo động III 2,5 - 2,6 m (BĐ III 2,7 m).
- Thời gian xuất hiện đỉnh lũ vào tháng 7 hoặc tháng 8.
Các sông hạ lưu của tỉnh như sông Kinh Môn, sông Gùa, sông Rạng cần đề phòng nước dâng khi có bão đổ bộ vào vùng biển Quảng Ninh - Hải Phòng kết hợp với triều cường, tập trung vào giữa tháng 7,8. Độ cao nước dâng trung bình từ 0,4 - 0,6 m, lớn nhất có thể từ 1 - 1,1 m.
Diễn biến thời tiết thủy văn mùa mưa, bão, lũ năm 2015 tại Hải Dương  khả năng diễn ra không quá khắc nghiệt so với TBNN. Toàn mùa: Xu thế nhiệt ở mức xấp xỉ hoặc cao hơn TBNN; mùa mưa đến sớm, tập trung vào thời kỳ đầu và giữa vụ, tổng lượng mưa ở mức xấp xỉ hoặc ít hơn TBNN. Hiện tượng ENSO nghiêng về pha nóng và ở mức trung bình. Do biến đổi khí hậu những hiện tượng thời tiết thủy văn xảy ra không còn theo quy luật, thay vào đó là những hiện tượng thời tiết cực đoan diễn ra phức tạp và khó lường, tăng về số lượng, mạnh về cường độ, những hiện tượng như mưa lớn, gió mạnh sẽ xảy ra xen kẽ nhau trong mùa.Cần đề phòng dông, tố, lốc, mưa đá xảy ra vào các thời kỳ giao mùa và những trận mưa lớn diện rộng có thể xuất hiện vào thời kỳ đầu và giữa vụ gây úng ngập cục bộ. Cần đề phòng có lũ sớm, tổ hợp lũ bão, nước dâng và bão mạnh xuất hiện muộn. Vì vậy cần chủ động theo dõi và cập nhật những thông tin thời tiết thủy văn để phòng chống có hiệu quả trong mùa mưa bão lũ năm nay.
Nguyễn Văn Hoạch
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ số 2/2015

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912