Khoa học quản lý 2015-06-30 08:42:17

40 năm đã qua, huyện Trường Sa đang từng bước đổi thay, bắt nhịp cùng với cuộc sống đất liền. Theo bước chân người lính, những chú vịt biển của Trung tâm Nghiên cứu vịt Đại Xuyên đã lên tàu ra đảo, đó là câu chuyện cảm động về  những người làm nên sức sống và màu xanh Trường Sa.

Những tấm lòng vì biển đảo
Ý tưởng đưa một giống gia cầm phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và đời sống của quân và dân trên huyện Trường Sa bắt đầu sau chuyến đi của Đoàn công tác các nhà quản lý, nhà khoa học đi khảo sát, nghiên cứu thực tế tại một số đảo đầu năm 2013. Khi về đất liền, Thạc sĩ Hoàng Lệ Hà luôn trăn trở, ấp ủ phải phối hợp nghiên cứu, sưu tầm những con giống, cây trồng phù hợp, chịu được sự khắc nghiệt của thời tiết, đồng thời có những biện pháp hỗ trợ kỹ thuật nuôi trồng cho các đảo. Ý nghĩ đó luôn đeo đuổi chị. Như một cơ duyên, cuối năm 2013 khi ra Hà Nội dự hội nghị tổng kết về nông nghiệp, nông thôn chị được giới thiệu về một giống vịt biển. Không có dịp để đến tận nơi tìm hiểu, do yêu cầu công việc chị phải gấp về Nha Trang. Mang theo chỉ vẻn vẹn một vài thông tin về giống vịt này, chị chủ động liên hệ tìm hiểu và đặt vấn đề với Trung tâm nghiên cứu Vịt Đại Xuyên - Viện Chăn nuôi, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn. Chị Nguyễn Thị Thúy Nghĩa ngày ấy là Phó giám đốc Trung tâm cho biết: “Rất tình cờ, chị Hà biết được thông tin về giống vịt biển do Trung tâm Nghiên cứu vịt Đại Xuyên nuôi giữ nên đã liên hệ với em qua điện thoại về nhu cầu muốn đưa giống vịt Biển ra Trường Sa để giúp bộ đội và đời sống ngoài đảo. Tuy trước đây em chưa gặp chị Hà nhưng sau khi trao đổi qua điện thoại và có chung tấm lòng hướng về Biển Đông nên em quyết tâm đưa bằng được vịt ra đó”. Vậy là đã thành công bước đầu, mừng mà lo. Tiếp tôi ở phòng làm việc, nơi ban công hướng ra biển đón ngọn gió chiều dịu mát, chị Lệ Hà bồi hồi nhớ lại: những ngày đầu chị thường xuyên trao đổi với chị Thúy Nghĩa, một điều khá thú vị là chị em dù chưa hề quen biết nhau, nhưng dường như rất đồng cảm và nhiệt tình với công việc này. Trong thời gian đó, sắp xếp công việc ở Sở, chị thường xuyên liên lạc với UBND huyện Trường sa, đồng thời tìm cách liên lạc với anh em ở một số đảo để nắm bắt tình hình thực tế. Qua kinh nghiệm nhiều lần đưa giống cây trồng, vật nuôi ra ngoài đảo, thành công cũng có mà trở ngại cũng nhiều, lần này đưa một con giống mới ra đảo, chị hiểu mọi việc không hề đơn giản. Vùng biển Trường Sa khí hậu có phần khác biệt với các vùng ven bờ, mùa hè mát hơn và mùa đông ấm hơn. Thời tiết cũng diễn biến khác với trong đất liền. Động vật tự nhiên trên đảo chỉ một số ít loài chim như là cò và một số loài chim di cư theo mùa. Những khó khăn về môi trường, nguồn nước, năng lượng, cây trồng vật nuôi, chất thải chăn nuôi, rác sinh hoạt, bếp ăn và nhà vệ sinh…là vấn đề cần được giải quyết. Ở Trường Sa, một số loài vật nuôi được đưa từ trong đất liền ra đảo như: bò, heo, gà, vịt, ngan…riêng chăn nuôi bò chỉ có ở  Song Tử Tây. Phương thức chủ yếu là nuôi bán tập trung, chủ yếu trên các đảo nổi, còn các đảo chìm do điều kiện đặc thù cần phải có vật nuôi phù hợp. Thức ăn chủ yếu từ thức ăn thừa và một phần thức ăn tổng hợp. Con giống chủ yếu được cấp từ đất liền và có sự trao đổi, luân chuyển giữa các đảo với nhau, đáp ứng một phần nhu cầu thực phẩm tươi sống cho quân và dân trên đảo. Giống vịt biển (HY) của Trung tâm Đại Xuyên có khả năng thích nghi tốt trong môi trường nước ngọt, nước mặn, nước lợ; là giống vịt có thể sinh trưởng phát triển tốt trong môi trường nước mặn. Vịt biển phù hợp với việc chăn thả ở những vùng ven biển và hải đảo, thích ứng với biến đổi khí hậu. Câu chuyện vịt biển của chúng tôi say sưa trong bóng chiều đã muộn. Ánh mắt chị sáng lên trong mỗi câu chuyện ở Trường Sa. Chị cho biết thêm: ở ta, giống vịt đồng không chịu được nước biển. Ấy vậy mà, Trung tâm Nghiên cứu vịt Đại Xuyên lại tìm được một giống vịt mới sống được ở vùng nước mặn. Vịt biển là giống sinh trưởng nhanh, nuôi được ở các đảo…Và, điều kì diệu là chúng uống được nước biển. Chỉ cần nuôi 8 tuần tuổi đạt cân nặng 2 kg và đủ 21 tuần bắt đầu đẻ trứng và đẻ rất nhiều, chúng rất dễ nuôi và có sức sống dồi dào. Các bãi cạn ở các đảo là môi trường sống và kiếm ăn rất tốt cho vịt biển. Hơn một năm trời, công việc đưa vịt biển ra đảo đã nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của Trung tâm Vịt Đại Xuyên, của cán bộ và rất nhiều tấm lòng thầm lặng hướng về biển đảo quê hương.
Hành trình đưa vịt biển ra đảo
Câu chuyện đưa vịt biển ra Trường Sa quả là không đơn giản như tôi đã nghĩ. Trong đó phải kể đến sự quyết tâm rất lớn của nhiều cơ quan, đơn vị và lãnh đạo, cán bộ, chiến sĩ huyện Trường Sa. Lần thứ nhất Trung tâm nghiên cứu vịt Đại Xuyên gửi 100 trứng vịt biển, đưa ra đảo Trường Sa Đông, ấp chỉ nở được một vài quả. Lần thứ hai đưa ra Trường Sa Lớn, cho ấp nở, kết quả cũng không hơn gì lần trước. Không nản, mọi người tìm hiểu kinh nghiệm nuôi thành công ở Quảng Ninh, Phú Quốc. Ngày 19/12/2014, 600 con vịt biển một ngày tuổi được chuyển bằng đường hàng không về Cam Ranh. Vịt được đưa về Trạm chế biến chăn nuôi tập trung. Tại đây, vịt biển sẽ được nuôi trong một thời gian ngắn cho quen với điều kiện khí hậu sau đó sẽ theo tàu chuyển cho các đảo. Anh Ngô Duy Đỗ - Phó chủ tịch Ủy ban mặt trận tổ quốc huyện Trường Sa cho chúng tôi biết tầm quan trọng của tăng gia của các đảo có ý nghĩa rất lớn đối với việc cung cấp đảm bảo hậu cần tại chỗ.  Việc nuôi và nhân giống thành công đàn vịt biển lần này góp phần cải thiện cho bữa ăn của quân và dân các đảo, đặc biệt đối với các đảo chìm rất khó thực hiện do diện tích đất không có. Anh cho biết thêm, hiện tại đơn vị còn một số khó khăn do thiếu nguồn thức ăn công nghiệp cho vịt và rất cần sự hỗ trợ thường xuyên về con giống, kỹ thuật nuôi và phòng dịch. Những ngày đầu vịt mới được đưa về, Phân viện Thú y Miền Trung cử người vào tiêm phòng và hướng dẫn cách chăm sóc. Trương Công Thôi - cán bộ kỹ thuật thú y cho biết: anh thường xuyên vào hướng dẫn, kiểm tra đàn vịt; Phân viện Thú y đã 3 lần tiêm vắc xin phòng bệnh, cho thuốc và gửi tặng 1 tấn thức ăn tổng hợp. Thời tiết khi đó lạnh và mưa. Để phòng bệnh và cho vịt dần thích nghi với môi trường khắc nghiệt vùng bán đảo, các anh đã che chắn chuồng trại, dải trấu, mùn cưa xuống nền đất, thắp đèn ban đêm và thay nhau thức canh chuột. Hàng ngày các anh nấu cơm trộn với cám cho vịt ăn, ngày cho ăn ba lần. Sau đó, thức ăn cho vịt thường là rau muống băm nhỏ trộn với cơm, cám công nghiệp. Nguồn thức ăn chính cho vịt là cơm thừa ở các bếp ăn của bộ đội và rau muống mọc từ ao hồ quanh đơn vị. Vịt biển ăn khỏe, bén hơi người chăm, hễ thấy bóng người là cả đàn chạy theo. Sau vài tuần đàn vịt đã thích nghi được với môi trường bán đảo.
Một ngày đầu xuân, tôi cùng chị Lệ Hà vào Cam Ranh kiểm tra đàn vịt lần cuối trước ngày đưa xuống tàu ra đảo. Tôi vui, có lẽ một phần không gian bán đảo luôn tạo cho mình tâm trạng háo hức của một mùa xuân mới lên đường, phần nữa đó là được ngắm nhìn những chú vịt biển giờ đã lớn được chừng nào. Bắt được ý nghĩ của tôi, chị nhẹ nhàng: chưa đâu em, chừng nào vịt chuyển ra an toàn và thích nghi tốt với môi trường ngoài đó chị mới tạm yên tâm được. Tôi hiểu, gần hai tháng nay chị luôn trăn trở vận động các nơi ủng hộ thức ăn, phòng dịch, kỹ thuật nuôi và thu xếp được thời gian lại tranh thủ vào với anh em để kiểm tra đàn vịt. Xe đi trong miên man trảng cát cùng với những câu chuyện không dứt giữa chúng tôi về lính đảo. Và, tôi thường tự hỏi tại sao người phụ nữ này lại thương quý lính đảo và có một tình cảm đặc biệt dành cho Trường Sa đến thế? Chủ tịch UBND huyện Trường Sa Nguyễn Viết Thuân đón chúng tôi ở Trạm chăn nuôi tập trung. Gương mặt cương nghị rám trải nắng gió, nụ cười phóng khoáng: các em xuống thăm vịt biển? ngày mốt các anh sẽ cho chuyển xuống tàu!  Ba “chàng lính ngự lâm” của Trạm chế biến chăn nuôi đã chờ sẵn. Chúng tôi bật cười vì chào đón khách chính là đàn lợn rừng lai đói ăn hung tợn húc tung cánh cổng xông ra, khiến cho đàn vịt chạy dạt vào một góc và khách được một phen hú vía. Đàn vịt biển, từng con màu lông cánh sẻ, cổ khoang trắng, lông cánh màu xanh đen. Những chú vịt đực có lông đậm hơn con mái. Nhìn đàn vịt đang ngơ ngác trước người lạ trong không gian oi nồng và chật hẹp ai cũng trầm trồ vì chúng lớn nhanh. Mới đấy mà con nào con nấy mập mạp, khỏe mạnh, cân nặng hơn một ký và bắt đầu thời kỳ thay lông.Trạm chỉ có ba người. Ngoài đảm nhiệm chăm sóc đàn vịt các anh còn phải chăm đàn lợn lai rừng hơn bốn chục con, làm nước mắm, nuôi cá. Binh nhất Nguyễn Viết Dũng cho biết: ban ngày các anh thay nhau đi lấy thức ăn, hái rau, chặt chuối, vệ sinh chuồng trại… tối về lại thay nhau kiểm tra chồng trại. Trong tổ có hạ sĩ Nguyễn Ngọc Minh và binh nhất Lê Anh Tài, người quê Ninh Thuận. Nhìn khuôn mặt còn vương nét học trò, khó có thể hình dung được Nguyễn Viết Dũng đã làm nhiệm vụ một năm ở đảo Thuyền Chài. Lập nhiều thành tích, nỗ lực hết mình trong công việc, anh được cấp trên cử đi học cảm tình Đảng ở đảo và kết nạp ngay khi vào đất liền. Dũng tâm sự, mong muốn của em là được phục vụ lâu dài trong Quân đội và gắn bó với Trường Sa. Trước mắt, Trạm rất cần sự hỗ trợ về con giống, thức ăn và kỹ thuật. Trong khoảng lặng bình yên cuối ngày, chúng tôi cùng nhìn về phía khơi xa. Nay mai xa đàn vịt, các anh có bâng khuâng…?
Những ngày tháng 4. Trường Sa mùa biển lặng…
Những lớp sóng nhẹ nhàng chờm lên mơn man bờ cát lẫn trong tiếng gió ru là tiếng líu kíu của bầy vịt đang giỡn đùa trên sóng nước mênh mang. Khung cảnh thanh bình của một làng biển hiện hữu nơi cuối trời Tổ Quốc. Một tiếng gà trưa chợt cất lên, vài ba con nữa, rộn rã một góc đảo, kéo tôi ra khỏi dòng suy nghĩ miên man. Đàn vịt bắt đầu lên bờ, những bước chân đạp lên lớp cát san hô không còn lạ lẫm, lòng chợt dâng nỗi nhớ da diết bâng khuâng, Trường Sa ơi! mai tàu rời bến. Ta lại về phố thị thân thương. Vòng tay ấm bao chuyện buồn vui. Biển vẫn yên lòng ta lay động… Một tin vui: vịt biển đã theo tàu có mặt ở hầu hết các đảo chìm, đảo nổi Trường Sa. Ước mong từ Trạm chế biến chăn nuôi đơn sơ của các anh mai này sẽ phát triển thành Trung tâm nghiên cứu nuôi trồng và cung cấp cho Trường Sa. Đứng giữa đất trời , hình ảnh hào hùng của 40 năm về trước, khi những người lính đầu tiên đặt chân lên giải phóng Quần đảo hiện về đan xen với một Trường Sa giàu sức sống hôm nay. Và, cũng như những con người nơi đây… Trường Sa, cần lắm những tấm lòng.
Trường Sa  4.2015
Nguyễn Xuân Tình
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 3/2015
 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912