Khoa học và Công nghệ 2015-06-30 09:30:00

      Thị xã Chí Linh của tỉnh Hải Dương là địa phương có truyền thống phát triển nghề trồng chè từ rất sớm. Năm 1960, nông trường chè Chí Linh được thành lập và phát triển với sự ra đời của thương hiệu chè Thanh Mai đã đi sâu vào tâm trí người tiêu dùng.        

Trong những năm gần đây, diện tích trồng chè ngày càng bị thu hẹp để thay bằng diện tích trồng vải. Hiện tại, thị xã có trên 6.000 ha vải thiều và hơn 50 ha nương chè cũ cho hiệu quả kinh tế thấp. Trước thực trạng này, Ủy ban nhân dân tỉnh Hải Dương đã phê duyệt và giao cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên (TNHH MTV) Giống cây trồng Hải Dương triển khai thực hiện đề tài “Xây dựng mô hình ứng dụng và phát triển một số giống chè mới thay thế diện tích vải, chè cũ kém hiệu quả trên địa bàn thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương” thực hiện trong 3 năm (2012 - 2014), nhằm đưa giống chè mới, hiệu quả cao thay thế giống chè cũ và diện tích vải kém hiệu quả tại phường Bến Tắm, xã Bắc An, xã Hoàng Hoa Thám, xã Lê Lợi (thị xã Chí Linh).
Hiện nay trên địa phường Bến Tắm, xã Bắc An và xã Hoàng Hoa Thám (thị xã Chí Linh) chỉ còn 112 hộ trồng chè với tổng diện tích là 53,19 ha, các hộ còn lại đã phá bỏ cây chè để trồng các loại cây ăn quả khác. Các giống chè chủ yếu là PH 1, LDP 1 và LDP 2 cho năng suất thấp, chỉ từ 23 - 30 tạ/ha, hiệu quả kinh tế của cây chè chỉ đạt 11,2 triệu đồng/ha/năm. Trong 2 năm (2009 - 2010), dự án “Xây dựng mô hình thâm canh và chế biến các giống chè chất lượng cao để khôi phục thương hiệu chè Thanh Mai tại huyện Chí Linh, tỉnh Hải Dương” đã lựa chọn được 2 giống chè mới, chất lượng và hiệu quả cao là Kim Tuyên và Phúc Vân Tiên. Đây là hai giống chè nhập nội từ Đài Loan, Trung Quốc, đã được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận để phục vụ sản xuất, giống sinh trưởng và phát triển khỏe, chống chịu sâu bệnh tốt, tỷ lệ sống rất cao và dễ nhân giống vô tính bằng hom, năng suất cao và cho chế biến chè xanh, chè Ô long chất lượng cao.
Trong 3 năm (2012 - 2014), Công ty TNHH MTV Giống cây trồng Hải Dương đã tổ chức tập huấn, chuyển giao kỹ thuật và xây dựng 2 mô hình: mô hình phát triển giống chè Kim Tuyên, Phúc Vân Tiên thay thế dần diện tích trồng vải kém hiệu quả (diện tích 45 ha với 91 hộ tham gia) và mô hình phát triển giống chè mới Kim Tuyên và Phúc Vân Tiên thay thế diện tích trồng chè cũ kém hiệu quả (diện tích 12 ha với 22 hộ tham gia). Qua theo dõi quá trình sinh trưởng và phát triển hai giống chè Kim Tuyên và Phúc Vân Tiên cho thấy tỷ lệ sống của cây chè con sau trồng rất cao và đồng đều ở các địa phương. Mật độ búp chè đạt 214,5 búp/m2 tại xã Hoàng Hoa Thám, khối lượng búp đạt 0,82 gram/búp. Qua đó đã xác định năng suất trung bình của chè Kim Tuyên và Phúc Vân Tiên đạt 2,94 tấn/ha, cao hơn so với năng suất thực tế của người dân địa phương (đạt 2 tấn/ha).
Ở mô hình phát triển giống chè Kim Tuyên và Phúc Vân Tiên thay thế giống chè cũ kém hiệu quả, Công ty đã tiến hành xử lý nương chè cũ, đốn lửng cây chè cũ ở độ cao 50 - 60 cm, phát bỏ cành rìa tán, duy trì khoảng không gian 60 - 70 cm giữa hai hàng chè. Đến năm thứ ba thì chặt bỏ hoàn toàn cây chè cũ tùy theo tình hình sinh trưởng và phát triển của cây chè. Ở mô hình này, trong lúc cây chè mới sinh trưởng và chưa cho năng suất thì người dân vẫn thu được sản lượng từ cây chè cũ, với năng suất 1,99 tấn/ha. Tổng sản lượng thu hoạch từ cây chè mới và chè cũ đạt 6,66 tấn/ha, tăng sản lượng 30% so với cách làm chặt bỏ hoàn toàn nương chè cũ để trồng mới.
Xét về hiệu quả kinh tế, hai giống chè Kim Tuyên và Phúc Vân Tiên có giá bán 12.000 đồng/kg, cao gấp đôi so với giá bán nguyên liệu từ giống chè cũ. Với năng suất 2,94 tấn/ha, mỗi ha chè giống mới cho thu nhập 35,38 triệu đồng. Mô hình trồng xen chè với cây vải cho tổng thu nhập 44,28 triệu đồng/ha, mô hình trồng chè xen với cây chè cũ cho tổng thu nhập 41,28 triệu đồng/ha. Mức thu nhập này cao gấp đôi so với hiệu quả của cây vải thiều (đạt 20 triệu đồng/ha) và cao hơn 18,6%  so với vườn chè Chí Linh cũ (đạt 36 triệu đồng/ha). Mô hình trồng thay thế hai giống chè mới xen với cây chè cũ cho hiệu quả tăng thêm 8,3 - 21,3 triệu đồng/ha, từ đó đã giúp nông dân tận dụng tối đa nguồn thu từ các loại cây trồng.
Toàn bộ sản lượng chè thu hoạch từ hai mô hình trên đã được Công ty TNHH MTV Giống cây trồng Hải Dương thu mua để làm nguyên liệu cho dây chuyền chế bến chè xanh của Công ty. Việc thu mua được Công ty triển khai theo hệ thống mạng lưới thu mua nguyên liệu tới các Hợp tác xã Dịch vụ Nông nghiệp, có chế độ thù lao cho công nhân mạng lưới thu mua và bám sát giá cả thị trường để đảm bảo khuyến khích người dân trồng chè. Năm 2014, Công ty đã thu mua nguyên liệu chè xanh của 15 hộ, sản lượng 5 tấn chè tươi, với giá bán 12.000 đồng/kg, cao gấp đôi so với giá bán ngoài thị trường. Sản lượng chè tươi trên đã cho thành phẩm 1 tấn chè khô, được tiêu thụ trên thị trường với thương hiệu chè “Dược Sơn”. Bước đầu, chè “Dược Sơn” được Công ty đưa ra quảng bá rộng rãi với khách hàng trong và ngoài tỉnh và tiêu thụ qua các đại lý phân phối ở Hải Phòng, Quảng Ninh với giá bán 150.000 đồng/kg. Hệ thống chế biến và tiêu thụ sản phẩm góp phần đảm bảo đầu ra cho các hộ sản xuất hai giống chè Kim Tuyên và Phúc Vân Tiên của thị xã.
Ông Trịnh Huy Đang, Chủ tịch kiêm Giám đốc Công ty TNHH MTV Giống cây trồng Hải Dương cho biết: Đây là hai giống chè cho nguyên liệu có chất lượng tốt, không thua kém so với chè nguyên liệu các vùng khác ở nước ta. Công ty sẽ thu mua toàn bộ nguyên liệu chè Kim Tuyên và Phúc Vân Tiên của các hộ trồng chè để phục vụ nhu cầu chế biến chè xanh của Công ty, vì thế, người trồng chè hoàn toàn yên tâm về đầu ra cho hai loại chè này. Hiện tại, Công ty đã có nhà máy chế biến, hệ thống thu mua nguyên liệu và xây dựng thành công thương hiệu chè “Dược Sơn”. Để đảm bảo việc thu mua chè nguyên liệu về chế biến, Công ty sẽ đầu tư công nghệ và thiết bị nâng công suất từ 2 - 5 tấn/năm, hướng tới đầu tư công nghệ chế biến chè Ô long chất lượng cao để đưa ra thị trường.
Hiện nay, vùng nguyên liệu chè mới đạt diện tích hơn 60 ha chưa đáp ứng đủ nhu cầu nguyên liệu cho dây chuyền chế biến. Chính vì thế, trong thời gian tới, Công ty sẽ phối hợp với các ban, ngành thị xã Chí Linh tuyên truyền, vận động nhân dân mở rộng diện tích trồng hai giống chè mới, để tạo vùng nguyên liệu chè xanh cho chế biến, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân thị xã Chí Linh.
Nguyễn Thị Ánh
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 3/2015
 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912