Khoa học quản lý 2015-08-26 07:03:14

       Thanh long ruột đỏ là cây ăn quả có giá trị kinh tế cao, phù hợp với vùng đất đồi của thị xã Chí Linh. Hiện nay, thanh long ruột đỏ được trồng tập trung ở một số xã có điều kiện thuận lợi về đất đai, nông hóa, thổ nhưỡng của thị xã. Diện tích thanh long long ruột đỏ trên địa bàn thị xã đã đạt khoảng trên 30 ha.

Trong đó bao gồm diện tích thanh long ruột đỏ do Trung tâm Ứng dụng tiến bộ khoa học tỉnh Hải Dương triển khai thực hiện trong nội dung đề tài, dự án khoa học trồng từ năm 2010 - 2015 là 9 ha và các hộ dân ở các địa phương tự mở rộng ước đạt trên 20 ha. Ở thời điểm hiện tại đã có một số diện tích thanh long ruột đỏ đã bước sang thời kỳ kinh doanh, cây đã cho thu hoạch quả dần dần ổn định và đạt chất lượng thương phẩm tốt, còn lại đa phần diện tích thanh long ruột đỏ đang ở thời kỳ kiến thiết cơ bản. Một số hộ nông dân ở vài địa phương được tham gia mô hình đề tài, dự án khoa học được tập huấn hướng dẫn nên cơ bản nắm vững được quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc thanh long, còn lại phần lớn người dân chưa được tiếp cận với quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc thanh long. Để chăm sóc thanh long ruột đỏ đảm bảo sinh trưởng, phát triển tốt và đạt năng suất ổn định thì cần nắm vững các nội dung của quy trình kỹ thuật qua các thời kỳ. Một số biện pháp kỹ thuật cơ bản quan trọng trong quá trình chăm sóc thanh long ruột đỏ hiện nay người nông dân chưa quan tâm và khắc phục được (đốn tỉa cành, phân bón, cách bón phân,…) dẫn đến việc thời vụ ra hoa hơi muộn, tỷ lệ đậu quả các đợt trong năm chưa đồng đều, năng suất, chất lượng chưa ổn định, …
Để giúp các hộ trồng thanh long hiểu rõ hơn về vấn đề này, chúng tôi xin giới thiệu kỹ thuật chăm sóc Thanh long ruột đỏ những tháng cuối năm tháng 9,10,11,12. Những tháng cuối năm thường có điều kiện thời tiết thất thường, là những tháng giao mùa giữa mùa thu với mùa đông, điều kiện thời tiết khô hanh, ít mưa, xuất hiện nhiều đợt gió mùa đông bắc có nhiệt độ thấp, sương muối…Thời kỳ này cây thanh long ruột đỏ đang ở thời kỳ kết thúc thu hoạch (cây thanh long trồng từ năm thứ 3 trở đi) và ở thời kỳ sinh trưởng sinh dưỡng (cây trồng dưới 3 năm). Bà con nông dân cần lưu ý các biện pháp kỹ thuật chăm sóc như sau:
- Vệ sinh vườn: Cần vệ sinh vườn, nhặt hủy những hoa, quả rụng, cành bị  gẫy rơi rụng xuống gốc, nhặt sạch cỏ dại và xác động thực vật khác nếu có. Vệ sinh vườn kết hợp với việc chống úng, chống hạn là biện pháp phòng trị chủ yếu các bệnh trên cây thanh long ruột đỏ.
- Đốn, tỉa cành: Hằng năm, sau khi thu hoạch xong cần tỉa bỏ những cành đã cho trái 2 năm (cành già không còn khả năng cho trái), cành bị sâu bệnh, ốm yếu và cành nằm khuất trong tán không nhận được ánh sáng; chọn để lại những cành sinh trưởng, phát triển tốt. Đốn những cành ở sát mặt đất hoặc chạm đất để giữ khoảng cách giữa đầu cành và mặt đất khoảng 40 - 50 cm, đốn những cành ở trên cao để trụ thanh long không bị đôn lên cao quá (áp dụng với vườn thanh long trồng sau năm thứ 3).
Tỉa cành theo nguyên tắc 1 cành mẹ để lại 1 - 2 cành con, các cành con trên cành mẹ xa nhau, phân bố đều để tránh tán lệch, giữ lại các cành mập, khỏe, tỉa bỏ những cành mọc lòa xòa ra lối đi. Đối với một số cành không quá già ở phía dưới còn phù hợp với việc tạo tán hoàn chỉnh của trụ thanh long thì dùng liềm hoặc dao chặt 3/4 chiều dài của các cành này, các tược non sẽ nảy ra từ phần gốc cành được giữ lại. Đối với vườn thanh long ở thời kỳ kinh doanh có các lớp cành chồng chất lên nhau, một số cành ở trên cao nên bụi thanh long bị đôn lên cao gây khó khăn cho việc đốn, tỉa cành. Do vậy bà con nông dân cần chuẩn bị tốt dụng cụ đốn tỉa và chú ý trong khi thực hành. Một số cành thanh long ở trên cao (ở đầu trụ), bà con nông dân cần lựa các cành cần tỉa rồi dùng liềm cán dài giựt đứt khỏi cây.
Nếu bà con nông dân thực hiện đúng kỹ thuật đốn, tỉa cành sẽ tạo tán cho cây thanh long ruột đỏ có bộ khung cơ bản hoàn chỉnh, thông thoáng, giúp cây sinh trưởng và phát triển tốt; khi tán cây có hình ôvan sẽ cho năng suất cao, ổn định,  hạn chế sâu bệnh và cạnh tranh dinh dưỡng.
- Làm cỏ kết hợp với bón phân: Đối với cây thanh long ruột đỏ thì sau một năm trồng cây bắt đầu cho trái bói, các năm thứ 3,4,5 là những năm có năng suất cao, năm thứ 6 trở đi năng suất bắt đầu giảm từ từ. Do vậy, việc chăm bón tốt kết hợp với điều kiện thời tiết thuận lợi sẽ làm cho cây thanh long có năng suất cao và ổn định trong nhiều năm.
Trước khi bón phân phải làm sạch cỏ dại vì cỏ dại cạnh tranh dinh dưỡng với cây và là nơi trú ẩn của sâu bệnh. Rễ cây thanh long rất nhạy cảm với thuốc diệt cỏ nên hạn chế sử dụng thuốc diệt cỏ, tăng cường làm cỏ thủ công kết hợp che đậy để giảm cỏ mọc. Để tạo điều kiện cho cây thanh long sinh trưởng và phát triển tốt cần phải che đậy cẩn thận để giữ gìn bộ rễ không để tổn thương do ánh nắng mặt trời, do úng nước, gió bão...Nếu điều kiện thời tiết nóng cục bộ cần có biện pháp chống nóng cho cây (tủ gốc, tưới nước…).
Để đảm bảo năng suất, chất lượng thanh long ruột đỏ ở năm sau thì những tháng cuối năm cần tiến hành bón phân với loại phân và liều lượng hợp lý. Cần ưu tiên sử dụng nhiều lượng phân hữu cơ như phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ ủ từ rơm, rạ (có thể thay thế bằng phân hữu cơ sinh học, phân vi sinh với lượng quy đổi phù hợp). Phân hữu cơ có tác dụng làm tăng năng suất cây trồng, giúp cải tạo đất làm cho đất tơi xốp, bộ rễ phát triển mạnh và cung cấp một lượng lớn chất dinh dưỡng cho cây. Thời điểm bón phân hữu cơ vào tháng 11 dương lịch, lượng bón ở thời kỳ kiến thiết cơ bản từ 5 - 10 kg/trụ, thời kỳ kinh doanh từ 15 - 25 kg/trụ.
Ngoài phân hữu cơ cần bón các loại phân vô cơ như đạm, lân, kali với lượng phân trung bình cho mỗi trụ như sau: 0,5 kg super lân, 0,15 kg urê, 0,15 kg NPK (16-16-8), 0,2 - 0,3 kg kali, thời điểm bón vào thàng 11 - 12 dương lịch. Cần chú ý từ năm thứ 3 trở đi năng suất thanh long ruột đỏ đã khá ổn định nên cần chú trọng tới phân Kali, một loại phân cần thiết để làm quả ngon ngọt và chắc hơn. Ngoài ra, có thể bón bổ sung một số phân vi lượng khác. Lượng phân bón và liều lượng phân bón cho cây thanh long ruột đỏ có thể thay đổi tùy theo tình trạng của cây, điều kiện thời tiết và đất đai.
Chăm bón tốt ở thời kỳ cuối năm đảm bảo đủ dinh dưỡng nuôi các đợt cành vào tháng 10,11 dương lịch và tháng 2 dương lịch năm sau để đến tháng 3 - 4 dương lịch cây cho phân hóa mầm hoa. Trước khi bón phân cần tạo một rãnh nhỏ xung quanh trụ, rộng 20 - 30 cm và sâu 10 - 20 cm (tuỳ vào từng trụ). Làm như vậy nhằm loại bỏ một số rễ già và từ đó sẽ mọc ra các rễ non khác, có sức hấp thụ dinh dưỡng một cách mạnh hơn, nhanh hơn và tránh thất thoát phân do mưa hoặc tưới sẽ rửa trôi lượng phân vừa bón.
- Tưới nước: Thời kỳ cuối năm điều kiện thời tiết khô hanh nên cần quan tâm đến việc tưới nước cho cây thanh long ruột đỏ. Mặc dù cây thanh long chịu hạn tốt, nhưng nếu để thiếu nước trong thời gian dài sẽ làm cây sinh trưởng và phát triển kém và làm giảm năng suất, chất lượng quả. Tùy theo điều kiện thời tiết khí hậu, ẩm độ đất mà điều chỉnh nhịp độ tưới và lượng nước tưới cho phù hợp. Dùng rơm, rạ, cỏ khô, cây lạc …để tủ gốc giữ ẩm cho cây.
- Phòng trừ sâu bệnh: Sau khi thu hoạch, vệ sinh vườn tiến hành rải thuốc VIBASU 10H hay VIBASU 10BR để diệt nhộng dưới đất và kiến, ...Chú ý một số bệnh do nấm phát sinh gây hại thường hay gặp ở giai đoạn cuối năm (thối đầu cành, đốm nâu trên cành, nám cành) khi tới mức độ phải phun thì nên dùng Rovral hoặc Anvil 5SC với liều lượng theo khuyến cáo trên bao bì, nhãn mác sản phẩm.
Một số biện pháp kỹ thuật chính cần quan tâm trong quá trình chăm sóc thanh long ruột đỏ ở những tháng cuối năm trên đây là định hướng về kỹ thuật để bà con nông dân tham khảo áp dụng. Các kỹ thuật trên cần được áp dụng một cách linh động tùy thuộc vào điều kiện đất đai, thời tiết, khí hậu, tình hình sinh trưởng, phát triển của cây để có phương pháp điều chỉnh thích hợp, đặc biệt về dinh dưỡng và công tác bảo vệ thực vật.
Vũ Văn Tân
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ số 4/2015

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912