Khoa học và Công nghệ 2015-08-26 03:51:47

        Công nghệ sản xuất mạ khay phục vụ máy cấy đã được triển khai tại một số địa phương nước ta, như Hà Nội, Nam Định, Bắc Ninh, Thái Bình … trong mấy năm gần đây. Áp dụng công nghệ sản xuất mạ khay vào sản xuất đã đem lại hiệu quả kinh tế và hiệu quả xã hội cho nền nông nghiệp của các địa phương. Tại Hải Dương, công nghệ sản xuất mạ khay phục vụ máy cấy đã được một số cơ sở, cá nhân ứng dụng đưa vào sản xuất, tạo nên chuyển biến lớn trong hoạt động cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp của tỉnh Hải Dương. Trong đó có ông Vũ Thế Thượng ở thị trấn Lai Cách (Cẩm Giàng). Với tinh thần sáng tạo và ý chí dám nghĩ dám làm, ông Vũ Thế Thượng đã ứng dụng thành công công nghệ sản xuất mạ khay phục vụ máy cấy từ giá thể bùn ao để đưa vào sản xuất hàng hóa.

Để đáp ứng nhu cầu về thời vụ và nhân lực cho sản xuất lúa hiện nay, cấy lúa bằng máy là một xu hướng tất yếu của quá trình cơ giới hóa. Nắm bắt được xu hướng trên, đồng thời là lãnh đạo quản lý Xí nghiệp Giống cây trồng Quý Dương, ông Vũ Thế Thượng luôn trăn trở với việc áp dụng máy cấy mạ khay vào sản xuất thực tế. Năm 2012 là năm đầu tiên ông đưa máy cấy vào sản xuất tại Xí nghiệp Giống cây trồng Quý Dương bằng một chiếc máy cấy “đi mượn”. Sang năm 2013, ông tiếp tục được trau dồi kiến thức khi được Công ty Trách nhiệm hữu hạn Kobuta Việt Nam phối hợp với Hội Nông dân địa phương trình diễn mô hình cấy máy bằng mạ khay tại xí nghiệp. Và đến năm 2014, ông đã đầu tư các loại máy móc, thiết bị và nhà xưởng để trực tiếp sản xuất mạ khay và cấy máy, bao gồm máy cấy lội ruộng, máy gieo hạt, dây chuyền gieo mạ tự động trên diện tích nhà xưởng hơn 100 m2.
Trước đây, việc sản xuất mạ khay thường sử dụng giá thể mùn cưa hoặc xơ dừa, tuy mạ vẫn phát triển nhưng giá thành cao, tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc. Tiếp nhận quy trình của Công ty Trách nhiệm hữu hạn Kubota Việt Nam, ban đầu ông Thượng đầu tư mua giá thể đất đồi phối trộn với chế phẩm sinh học để làm giá thể gieo mạ khay. Qua vụ đầu tiên sản xuất, ông nhận thấy chi phí để mua đất đồi và chế phẩm sinh học khá đắt, từ 1.300 - 1.400 đồng/kg, khiến giá thành khay mạ còn cao. Với kinh nghiệm của một người đã hơn 30 năm gắn bó với nông nghiệp, ông nhận định rằng “Không có gì nuôi cây lúa tốt hơn bùn đất”, nên ông quyết định sử dụng bùn ao để thay thế giá thể chế phẩm sinh học và đất đồi.
Để có căn cứ khoa học cho việc sử dụng giá thể bùn, ông thuê kỹ sư thực hiện thí nghiệm sản xuất giá thể gieo mạ các công thức khác nhau. Kết quả thí nghiệm đã xác định công thức tối ưu nhất của giá thể mạ khay là hỗn hợp bùn ao phơi khô kết hợp với trấu hun theo tỷ lệ nhất định. Quá trình sản xuất giá thể trải qua các công đoạn: hút bùn, phơi khô, nghiền nhỏ, phối trộn với trấu hun. Và điểm mấu chốt trong sản xuất mạ khay chỉ nằm ở hai khâu: sản xuất giá thể và điều chỉnh nước. Ông Vũ Thế Thượng đã hoàn toàn làm chủ công nghệ này. Đến nay, toàn bộ lượng bùn sử dụng là lớp bùn hoa hút từ đáy ao, đáy sông quanh xưởng sản xuất, ông Thượng không phải trả tiền mua, chỉ mất chi phí hút bùn và phơi khô. Như vậy đã tiết kiệm được một phần chi phí so với giá thể đất đồi phải mua từ một số công ty.
Sau thành công với công thức tối ưu cho giá thể mạ khay, ông Vũ Thế Thượng bắt tay vào sản xuất mạ khay để cung cấp cho thị trường. Hệ thống dây chuyền gieo mạ tự động có công suất từ 200 - 900 khay/giờ tùy thuộc vào số lượng công nhân đứng máy từ 2 - 5 người. Năm 2014, cơ sở của ông sản xuất và cung ứng trên 10 nghìn khay ở cả hai vụ xuân và mùa; năm 2015, riêng vụ xuân ông cung ứng số lượng 11 nghìn khay, ở vụ mùa là 16 nghìn khay mạ các loại. Sản phẩm mạ khay của ông đưa ra thị trường có 2 hình thức: bán khay mạ thành phẩm với giá 15 nghìn đồng/khay; bán khay mạ đã gieo sẵn thóc giống với giá 11 nghìn đồng/khay. Lượng khay mạ để gieo cấy 8 khay/sào, tổng chi phí mạ khay là 120 nghìn đồng. Kết hợp với cung cấp mạ khay, cơ sở của ông cung cấp cả dịch vụ cấy máy với giá 200 nghìn đồng/sào. Để khuyến khích nông dân áp dụng máy cấy mạ khay vào sản xuất lúa, ông Vũ Thế Thượng đã đưa ra nhiều giải pháp như: cho dân mượn máy cấy khi mua mạ khay; giao máy cấy và mạ khay cho hộ trung gian đứng ra làm dịch vụ tại 1 địa phương…  
Vụ xuân năm 2014, xã Ngũ Hùng (Thanh Miện) có diện tích gần 7,2 ha cấy máy bằng mạ khay do cơ sở của ông Vũ Thế Thượng cung cấp. So sánh với ruộng lúa cấy tay, lúa cấy bằng máy cây đẻ nhánh khỏe, sinh trưởng và phát triển tốt, năng suất lúa cao và ưu điểm nổi bật là lúa bông to, đẫy hạt, giảm tỉ lệ sâu bệnh gây hại nên tiết kiệm chi phí phun thuốc bảo vệ thực vật. Sang vụ mùa năm 2014, xã tiếp tục gieo cấy bằng mạ khay cấy máy trên diện tích gần 10,8 ha. Trong năm nay, dịch vụ máy cấy mạ khay của ông Thượng đã mở rộng tại các xã Ngũ Hùng, Chi Lăng Nam và Hùng Sơn với diện tích hơn 36 ha.
Sau hơn 1 năm đầu tư dây chuyền thiết bị công nghệ gieo mạ khay vào sản xuất, ông Vũ Thế Thượng đã thành công với công nghệ sản xuất mạ khay từ giá thể bùn ao. Hầu hết các hộ nông dân đã sử dụng dịch vụ máy cấy mạ khay đều hưởng ứng và tiếp tục sử dụng trong vụ tiếp theo. Với một người đã gắn bó và luôn trăn trở với nông nghiệp, nông dân như ông, thành công trong việc sản xuất giá thể mạ khay mới chỉ là bước khởi đầu quan trọng. Mong muốn lớn nhất của ông bây giờ, là nông dân trong toàn tỉnh được sử dụng dịch vụ này. Ông Vũ Thế Thượng cho biết: “Nhu cầu sử dụng máy cấy mạ khay của nông dân rất lớn, đến nay nhiều hộ dân và thôn, xã muốn thuê cấy máy nhưng chúng tôi làm không xuể vì điều kiện thời vụ tập trung và khoảng cách địa lý. Mục tiêu của cơ sở là sản xuất và cung ứng giá thể mạ, nông dân các địa phương chủ động nhận khay mạ về chăm sóc và chủ động thuê máy cấy tại địa phương. Chúng tôi sẵn sàng đầu tư máy cấy để trang bị cho các địa phương triển khai dịch vụ này.”
Nguyễn Thị Ánh
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 4/2015
 
 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912