Khoa học và Công nghệ 2015-08-26 07:14:12

         Thời tiết tỉnh Hải Dương từ tháng 5/2015 đến nay diễn biến phức tạp có nhiều đợt nắng nóng kéo dài từ 35 - 370C, có ngày nhiệt độ tới 390C, đan xen là những cơn mưa rào đột ngột, có nhiều thời điểm trước khi có mưa rào trời oi bức, không có gió gây ra áp suất không khí và nước chênh lệch cao, ảnh hưởng đến hàm lượng ô xy hòa tan vào nước kém. Do vậy đã ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật thủy sản, gây sốc cá, tôm, gây hiện tượng cá, tôm nổi đầu và bị chết rải rác hoặc chết hàng loạt. Để các hộ nuôi trồng thủy sản chủ động trong công tác phòng chống nóng và phòng chống dịch bệnh cho thủy sản mùa người dân cần thực hiện một số biện pháp kỹ thuật sau:

1. Kỹ thuật phòng chống nóng cho thủy sản
- Thường xuyên duy trì mực nước ao từ 1,5 m trở lên, tăng cường bổ sung nước đảm bảo độ sâu nước ao, thay nước mới cải thiện môi trường ao nuôi.
- Tăng cường sục khí, quạt nước, bơm nước vào thời điểm từ 4 - 7 giờ sáng để tăng ô xy hòa tan từ không khí vào nước, hạn chế cá nổi đầu.
- Khi nhiệt độ tăng cao, quá trình phân hủy hợp chất hữu cơ trong nước và đáy ao diễn ra rất mạnh sử dụng nhiều oxy trong nước, vì vậy tạo cho môi trường nước ao thiếu oxy, gây ra hiện tượng cá bị nổi đầu, nếu tình trạng cá nổi đầu nhiều ngày sẽ dẫn đến bị sốc, sức chống chịu giảm dẫn đến nhiễm bệnh khá cao. Nếu cho cá ăn nhiều (cá no) dễ gây chết cá hàng loạt. Do vậy cần theo dõi chặt chẽ tình hình hoạt động của cá, để có biện pháp cấp cứu khẩn cấp khi cá bị nổi đầu nặng bằng cách tăng cường lượng ô xy hòa tan vào môi trường nước như bơm thêm nước mới, sục khí hoặc sử dụng ô xy đối với ao nuôi có hiện tượng nổi đầu nặng.
- Cách cho cá ăn:
+ Thức ăn xanh: Cho ăn vào 17 giờ chiều.
+ Thức ăn tinh: gồm Thức ăn công nghiệp, thức ăn tự chế biến, sản phẩm nông nghiêp như thóc, ngô, đậu đỗ, cám, khoai, sắn... Cho cá ăn vào thời điểm nhiệt độ thấp trong ngày (từ 9 - 10 giờ và từ 17 - 18 giờ), những ngày nhiệt độ cao có thể giảm ½ khẩu phần ăn của cá, ao có dấu hiệu nổi đầu nặng, chất lượng nước xấu có thể giảm ½ lượng thức ăn hoặc dừng không cho cá ăn 1 - 2 ngày khi môi trường nước ao ổn định tiếp tục cho cá ăn theo khẩu phần hàng ngày;
Không cho ăn vào thời điểm cá đang bị nổi đầu do thiếu ô xy vì tôm cá không ăn dẫn đến dư thừa thức ăn gây ô nhiễm môi trường nước ao và lãng phí thức ăn.
2. Kỹ thuật phòng chống dịch bệnh cho cá
Trong các tháng 6,7,8,9 thời tiết có nhiều ngày nắng nóng trên 340C kéo dài kết hợp với những trận mưa đột ngột làm cho biên độ nhiệt giữa không khí và nước chênh lệch nhau lớn, đẩy nhanh quá trình phân hủy các hợp chất hữu cơ trong ao, gây thiếu ô xy hòa tan trong môi trường nước. Những ao nuôi khó khăn về nguồn nước cấp hoặc nguồn nước cấp vào ao không đảm bảo chất lượng. Những ao nuôi theo mô hình vườn - ao - chuồng (V.A.C) kết hợp, trong đó sản phẩm thải từ chăn nuôi cung cấp cho ao nuôi nhiều, đặc biệt là nguồn phân không qua xử lý đưa xuống ao gây ô nhiễm môi trường nước ao nuôi. Hình thức nuôi chủ yếu hiện nay là nuôi bán thâm canh và thâm canh, nuôi mật độ cao, đầu tư nhiều thức ăn, khối lượng cá trong ao lớn (ao cá chuẩn bị cho thu hoạch). Từ những nguyên nhân trên có thể bùng phát dịch bệnh gây chết rải rác hoặc chết hàng loạt cho cá, đặt biệt là cá rô phi.
- Các biện pháp kỹ thuật phòng bệnh: Cần duy trì môi trường nước ao nuôi đảm bảo sạch, nuôi mật độ phù hợp, kiểm soát nguồn thức ăn cung cấp hàng ngày tránh dư thừa, thường xuyên thêm nước, luôn duy trì mực nước tối thiểu là 1,2 m. Tăng cường ô xy hòa tan cho ao nuôi bằng cách quạt khí, sục khí hoặc bơm nước vào ao nuôi thời điểm từ 4 - 7 giờ sáng. Tăng cường sức đề kháng cho cá bằng cách bổ sung Vitamin tổng hợp (B complex, Vitamin C) trộn vào thức ăn trong thời gian 5 - 7 ngày liên tục/tháng. Xử lý định kỳ môi trường nước, đáy ao bằng chế phẩm sinh học như EM, Hatico, Biof, Bio TECH,... hoặc thuốc khử trùng Vicato (viên sủi) 15 - 20 ngày/lần, liều lượng 1 kg cho 2.500 - 3.000 m3 nước ao.
- Biện pháp xử lý: Khi trong ao cá có dấu hiệu bị bệnh như cá kém ăn, bỏ ăn, bơi lờ đờ... hoặc có cá chết cần áp dụng một số phác đồ điều trị sau:
* Đối với cá Trắm cỏ
- Dùng thuốc trộn vào thức ăn: Thuốc Tiên đắc 1 hoặc thuốc thảo dược TD 3 với liều lượng 1 lít/tấn cá, cho ăn liên tục từ 5 - 7 ngày. Đồng thời bổ sung thêm vitamin C với lượng 2 - 3 gram/kg thức ăn/ngày, liên tục 5 - 7 ngày.
- Xử lý môi trường ao nuôi: Dùng thuốc khử trùng Vicato, BKC, IODINE... hoặc chế phẩm sinh học.
* Đối với cá Trôi, cá Chép, cá Mè
Trong ao xuất hiện cá bị chết cần tiến hành sử dụng thuốc ngay: Dùng thuốc Vicato rắc trong 2 ngày liền. Nếu nước ao nuôi bị ô nhiễm quá nặng cần tiến hành thay nước ao (2/3 lượng nước tầng đáy trong ao) sau đó tiến hành rắc thuốc.
* Đối với cá Rô phi, cá rô đồng
- Dùng thuốc chuyên ngành thủy sản trộn vào thức ăn, giảm ½ lượng thức ăn trong ngày. Kết hợp sử dụng Vitamin C.
- Đồng thời xử lý môi trường nước: thuốc khủ trùng Vicato liên tục trong 2 - 3 ngày liền hoặc thuốc khử trùng khác có bán trên thị trường như BKC, IODINE...
- Khi trong ao có cá chết phải thu gom xử lý theo pháp lệnh thú y thủy sản, không bơm nước ao cá bị bệnh xả thải ra môi trường để hạn chế nguồn lây lan dịch bệnh. Đồng thời phải báo ngay cho cơ quan chuyên môn để  triển khai các biện pháp nhằm ngăn chặn dịch bệnh phát sinh lan rộng.
Lưu ý: Hiện nay trên địa bàn tỉnh Hải Dương có bán nhiều loại thuốc để phòng trị bệnh cá và thuốc xử lý môi trường nước nuôi của nhiều công ty. Do vậy người sử dụng cần tham khảo tư vấn của cán bộ chuyên môn thủy sản; dùng thuốc, chế phẩm xử lý ao nuôi có nhãn mác, địa chỉ rõ ràng.
Trên đây là một số biện pháp kỹ thuật cơ bản về phòng chống nóng và phòng chống dịch bệnh cho cá năm 2015 ./.
Phạm Văn Tình
Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản Hải Dương
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 4/2015
 
 
 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912