Những vấn đề chung 0000-00-00 00:00:00

Chủ tịch Hồ Chí Minh là vị lãnh tụ vĩ đại, Người đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, giành lại độc lập, tự do cho đất nước. Kể từ sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 đến khi Người qua đời ngày 02/9/1969 với trách nhiệm là người lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước Bác Hồ luôn đi sâu đi sát thực tiễn, gần gũi với nhân dân, thể hiện tình cảm gắn bó thiết tha giữa lãnh tụ với quần chúng nhân dân. Hải Dương là tỉnh vinh dự 5 lần được đón Bác Hồ về thăm vào các lần: ngày 21/10/1946; 31/5/1957; 01/4/1959; 26/7/1962; và ngày 15/02/1965. Trong năm lần về thăm tỉnh Hải Dương, Người đã để lại cho nhân dân cũng như các thế hệ cán bộ và nhân dân những giá trị tư tưởng to lớn, ảnh hưởng đến tất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, trong đó có lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến sự phát triển khoa học và công nghệ (KH&CN) vì vậy Người không ngừng chăm lo bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học và công nghệ để phục vụ sự phát triển của đất nước nói chung và của tỉnh Hải Dương nói riêng. Bác nói và viết riêng về khoa học công nghệ không nhiều nhưng ẩn chứa trong các câu nói của người có ý nghĩa rất quan trọng về vai trò của khoa học công nghệ; về quan hệ giữa khoa học công nghệ với sản xuất; về nhiệm vụ của khoa học công nghệ; về động lực phát triển khoa học công nghệ trong tương lai. Sự quan tâm về phát triển khoa học và công nghệ của Bác được thể hiện qua những bài phát biểu, bài viết, khen thưởng và các cuộc nói chuyện:
Trong bài phát biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ nhất của Hội Phổ biến Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ngày 18/5/1963, Bác Hồ đã nói: “Chúng ta đều biết rằng trình độ khoa học, kỹ thuật của ta hiện nay còn thấp kém. Lề lối sản xuất chưa cải tiến được nhiều. Cách thức làm việc còn nặng nhọc. Năng suất lao động còn thấp kém. Phong tục tập quán lạc hậu còn nhiều,...”. Vì vậy, nhiệm vụ của khoa học là ra sức cải tiến những cái đó.
Ngày 20/9/1958 trong cuộc nói chuyện tại công trường thủy lợi Bắc -  Hưng - Hải, Bác nói: “Phải đồng cam cộng khổ với nhân dân. Phải khuyến khích và giúp đỡ nhân dân phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất”.
Ngày 26/7/1962 khi nói chuyện với nhân dân và cán bộ tỉnh Hải Dương tại Sân Vọng Cung, nay là Nhà hát nhân dân thành phố Hải Dương, Bác nói: “Ra sức củng cố Hợp tác xã về mọi mặt. Tiến hành tốt cuộc vận động cải tiến quản lý hợp tác xã nhất là quản lý dân chủ và tài chính công khai, chống tham ô lãng phí. Làm cho mọi người phấn khởi làm tốt vụ mùa” và Bác nói tiếp: “Tăng cường chỉ đạo kỹ thuật. Đẩy mạnh công tác thủy lợi. Phát triển công cụ cải tiến. Đẩy mạnh phong trào làm phân. Chăm sóc đồng ruộng. Chống lụt, bão, hạn hán. Tổ chức vỡ hoang”. Tiếp đó Người đã khẳng định “Tỉnh ta có 21.127 đảng viên và 27.869 đoàn viên, tức là một đạo quân hùng mạnh gần 5 vạn người được Đảng giáo dục, lãnh đạo. Đạo quân ấy cần phải đoàn kết nhất trí, phải thấm nhuần nghị quyết của Đại hội III của Đảng, Nghị quyết thứ 5 và 7 của Trung ương, phải gương mẫu trong mọi công việc. Mỗi đảng viên, mỗi đoàn viên thanh niên phải cố gắng làm được như vậy để đoàn kết và hướng dẫn đồng bào, làm cho mọi người phấn khởi thi đua, hoàn thành và hoàn thành vượt mức các kế hoạch Nhà nước, góp phần xứng đáng vào công cuộc xây dựng thắng lợi chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, làm nền tảng vững mạnh cho sự nghiệp đấu tranh thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà”.
Chiều ngày 26/7/1962 khi nói chuyện với cán bộ, công nhân Nhà máy Sứ Hải Dương Bác đã nhấn mạnh: “Phải tích cực thi đua hợp lý hóa sản xuất, cải tiến kỹ thuật, thực hiện nhiều nhanh, tốt, rẻ - 4 cái đó gắn liền với nhau”. Người nói tiếp “Kỹ thuật kém, phải lo học nhưng chỉ học kỹ thuật thôi, chưa đủ còn phải có tinh thần chính trị nên phải học chính trị nữa, nếu muốn học chính trị, kỹ thuật mà văn hóa i tờ, mù chữ thì không học được.
Phải cố gắng học văn hóa, kỹ thuật, chính trị. Bác nói thế, học có nhiều quá không? Có thời giờ không? Không nhiều đâu. Các cô, các chú ngày làm 8 tiếng, nghỉ ngơi 8 tiếng. Còn 8 tiếng nữa không học thì làm gì? Muốn tiến bộ thì phải học. Muốn xứng đáng làm chủ thì phải học. Trước kia mình bị đế quốc Pháp, Nhật và phong kiến bắt làm nô lệ, ngu dốt. Bây giờ mình làm công nhân thì phải giỏi kỹ thuật, chính trị và văn hóa”.
Người khẳng định: “Nhiệm vụ của khoa học, kỹ thuật là cực kì quan trọng, cho nên mọi ngành, mọi người đều phải tham gia công tác khoa học, kỹ thuật, để nâng cao năng suất lao động, sản xuất ra nhiều của cải vật chất, để xây dựng chủ nghĩa xã hội thắng lợi”.
Năm 1965, tỉnh Hải Dương mời một đoàn chuyên gia Trung Quốc về Hợp tác xã Đại Xuân, xã Ứng Hòe, huyện Ninh Giang dạy nông dân nơi đây gieo cấy giống lúa mới Mộc Tuyền, thay thế giống cũ của địa phương. Đây là giống lúa đẻ khoẻ, “phàm ăn” phân, chống chịu sâu bệnh và chống úng tốt, năng suất đạt tới 1,7 tạ/sào. Năm đó sản lượng lương thực của HTX Đại Xuân dẫn đầu huyện Ninh Giang, được Hồ Chủ tịch trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba.
Năm 1966, Bác Hồ cử đoàn gồm 28 học viên trong đó có gần 10 người con Hải Dương sang Trung Quốc học cách trồng lúa. Sau 1 năm “3 cùng”, túc là cùng ăn, cùng ở, cùng làm với người dân bản địa đi học về, đoàn lại được Bác gọi lên hỏi han kết quả học tập và động viên. Kết thúc khóa học nước bạn Trung Quốc có tặng 10 tấn giống lúa Trân châu lùn. Tỉnh Hải Dương đã giao cho HTX Đại Xuân 3 tấn và thực hiện gieo trồng trên diện tích 70 mẫu. Bác nói: “Sau 1 năm các cháu làm được những kết quả gì lại báo cáo Bác”.
Tháng 2/1968, Bác Hồ đã gửi thư cho xã viên và cán bộ HTX Đại Xuân, xã Ứng Hòe (Ninh Giang) có đoạn: “Năm 1967, năng suất lúa cả năm đạt 7,916 tấn/ha, sản lượng tăng 550 tấn. Khoai lang đạt 8 tấn/ha, sản lượng tăng 190 tấn; thịt lợn bán cho nhà nước bình quân 100 kg. Hợp tác xã đã bán thóc khuyến khích cho nhà nước hơn năm 1966. Đời sống xã viên được đảm bảo. Như vậy là góp phần xứng đáng vào sự nghiệp chống Mỹ cứu nước”.
Trong thư, Người viết: “Bác rất vui lòng thay mặt Trung ương Đảng và Chính phủ khen ngợi các xã viên và cán bộ Đại Xuân đã ra sức thi đua phát triển sản xuất”. Bác cũng căn dặn: "Xã viên và cán bộ không nên chủ quan, thỏa mãn mà cần phải cố gắng hơn nữa, nâng cao tinh thần làm chủ tập thể, đoàn kết chặt chẽ, thực hành dân chủ tài chính công khai, nêu gương tiết kiệm, vượt mọi khó khăn để đạt nhiều thành tích hơn nữa về các mặt".
Bác nhấn mạnh: “Khoa học phải từ sản xuất mà ra và phải trở lại phục vụ sản xuất, phục vụ quần chúng, nhằm nâng cao năng suất lao động và không ngừng cải thiện đời sống nhân dân, bảo đảm cho chủ nghĩa xã hội thắng lợi”. KH&CN liên kết chặt chẽ với sản xuất, nhất là ở các nước nghèo, để phục vụ sản xuất phát triển; đồng thời sản xuất cũng là động lực thúc đẩy KH&CN phát triển.
Trong bài viết có sử dụng tài liệu của sách Hồ Chí Minh toàn tập; Địa chí Hải Dương tập 2, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, Bác Hồ với Hải Dương, Hải Dương với Bác Hồ, Nxb Thông tin và Truyền Thông.
ThS Lê Thị Thảo
Đại học Dược Hà Nội
Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 3 ra tháng 6 năm 2016
 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912