Khoa học và công nghệ 2017-08-30 07:29:18

Sản xuất cây rau là một ngành sản xuất đem lại hiệu quả kinh tế cao trong các ngành sản xuất nông nghiệp hiện nay. Trung bình một ha trồng rau cho thu nhập trung bình 100 - 250 triệu đồng/ha/vụ, ở các vùng chuyên canh sản xuất rau cao cấp có thể cho thu nhập 300 - 500 triệu đồng/ha.

Tỉnh Hải Dương có tập quán canh tác sản xuất rau vụ đông đứng đầu các tỉnh phía Bắc. Theo số liệu báo cáo của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh, diện tích cây rau vụ đông năm 2016 toàn tỉnh đạt 17.522 ha, năng suất đạt 216,23 tạ/ha, sản lượng 378.884 tấn. Trong đó, một số chủng loại rau có diện tích lớn: cây cà rốt 1.212 ha, năng suất 326,18 tạ/ha, sản lượng 39.534 tấn. Cây cải bắp: 1.644 ha, năng suất 364,59 tạ/ha, sản lượng 59.939 tấn. Cây bí xanh là 750 ha, năng suất 239,42 tạ/ha, sản lượng 17.956 tấn và cây khoai tây vụ đông muộn: 1.148 ha, năng suất 154,91 tạ/ha, sản lượng 17.783tấn.... Những loại cây rau này cũng là cây rau chính được sản xuất trong vụ đông năm 2017-2018 tại Hải Dương. 

Để sản xuất cây rau, màu cho hiệu quả kinh tế cao ở các thời vụ trong vụ đông năm 2017 trước những biến đổi khí hậu thực sự khó lường đang đang diễn ra thì người sản xuất rau cần lưu ý và áp dụng các biện pháp kỹ thuật chính sau:

1.  Các yếu tố kỹ thuật trong sản xuất rau màu vụ đông sớm

Hải Dương, cây rau vụ đông sớm được gieotrồng vàocuối tháng 7 đến đầutháng 9 với các chủng loại rau chủ yếu là rau ăn lá: cải ngọt, cải xanh, cải bắp sớm,...; rau ăn quả: bí xanh, cà chua, dưa các loại; rau ăn củ có: cải củ, cà rốt, củ đậu, v.v...

Sản xuất rau trong điều kiện đồng ruộng: yếu tố kỹ thuật quan trọng nhất trong thời vụ này cần chọn chủng loại giống trồng có khả năng chịu nhiệt cao, độ ẩm không khí cao, khả năng chống chịu tốt với bệnh héo xanh vi khuẩn và đốm nâu... Giống cải bắp nên chọn giống chịu nhiệt, ngắn ngày, như: KK Cross, T40 (Takii) và Thúy Phong.... Các giống cà rốt, như: Ti103. Giống bí xanh, như giống Thiên Thanh 5, Số 2 và bí xanh Sặt Hải Dương....

Vùng trồng rau trong vụ đông sớm cần chọn trên chân đất vàn cao, thoát nước tốt kết hợp biện pháp kỹ thuật lên luống trồng rộng và cao hơn so với chính vụ và vụ muộn. Phân hữu cơ dùng bón lót cần được xử lý kỹ và bón vào giữa luống, giữa hai hàng cây, trồng cây cao so với mặt luống, tuyệt đối không trồng thấp, tránh đọng nước ở gốc gây thối gốc rễ và không trồng cây trên phân hữu cơ. Có thể áp dụng biện pháp phủ luống trồng bằng rơm dạ hoặc sản phẩm hữu cơ đối với cây cải củ, cà rốt và màng phủ nông nghiệp với các loại cây rau màu khác.

Cây giống trồng trong vụ đông sớm cần được áp dụng kỹ thuật sản xuất cây bầu (cây gieo trong khay bầu hoặc túi bầu) khi cây giống đủ tuổi, cây khỏe, không sâu bệnh đem trồng. Ở vườn trồng, trong giai đoan đầu (sau trồng 15 - 20 ngày đầu) cần chăm sóc bình thường để cây phát triển cân đối, có bộ rễ khỏe, tăng khả năng chống chịu. Ở các giai đoạn sau cần áp dụng đúng theo quy trình kỹ thuật hướng dẫn. Chú trọng biện pháp kỹ thuật bón phân cân đối giữa lượng phân đạm và phân kali, ưu triên sử dụng các chủng loại phân bón phức hợp, chuyên dụng của các nhà sản xuất phân bón có uy tín (phân bón Bình Điền, phân bón Ninh Bình...).

Phòng trừ sâu bệnh cho cây rau trong vụ đông sớm cần chú ý: bệnh héo xanh vi khuẩn, bệnh nở cổ rễ, thối gốc, đốm nâu, sâu tơ, sâu xanh trên cây rau. Để hạn chế tối đa mức độ thiệt hại do sâu bệnh gây ra cần áp dụng tốt các yếu tố kỹ thuật nông học đã hướng dẫn trên. Thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, khi phát hiện sâu, bệnh hại cần xử lý kịp thời bằng các loại thuốc đặc hiệu, sử dụng thuốc có độ độc thấp hoặc thuốc sinh học, như: sử dụng thuốc Valydacin 5L; Carbenzadim; Cuzate-1.8 72WWP trừ bệnh nở cổ dễ. Sử dụng một trong các loại thuốc: Anvil 5SC, Aliette 80WP, Vionol, K.susai 50WP... phòngtrừ bệnh thối nhũn vi khuẩn và dùng bẫy bả Feramon phòng trừ sâu tơ, sâu khoang và ruồi vàng hại cây rau ăn quả bằng các loại thuốc sinh học: BT, Delfin WP (32 BIU), Dipel 3,2WP, Aztron 700 DMBU,...), thuốc thảo mộc: HCĐ 95 BTN, Rotenone, Neembon A-EC Nimbecidin 0,03EC.  Nồng độ thuốc và cách sử dụng theo sự chỉ dẫn ghi trên bao bì..

Sản xuất rau ứng dụng công nghệ nhà lưới, nhà màng, ứng dụng công nghệ tiên tiến, công nghệ cao. Ở thời vụ này, chú ý chọn đối tượng rau trồng cho hiệu quả kinh tế cao, khó sản xuất trong điều kiện đồng ruộng như: các giống dưa thơm (dưa vàng và dưa vân lưới), rau ăn lá, ăn thân như: cần tây, tỏi tây..., rau ăn quả như: cà chua quả nhỏ, quả to, dưa chuột.... Trong các chủng loại giống trên, cần chú ý chọn giống có khả năng chịu nhiệt khá ở giai đoạn đầu để trồng. Cây cần tây cần chú ý sử dụng lưới giảm nắng trong những ngày có nắng to, nhiệt độ cao. Công nghệ sản xuất rau trong nhà lưới ở thời vụ này cần chú ý tăng số lần cung cấp nước, dinh dưỡng nhưng lại giảm lượng nước trong mỗi lần tưới so với chính vụ để đảm bảo đủ nước và dinh dưỡng cho cây và tránh hiện tượng dư thừa nước làm tăng độ ẩm không khí trong nhà lưới. Cần chú ý phòng trừ bệnh sương mai do độ ẩm không khí trong nhà lưới tăng và bọ phấn trắng gây hại.

2. Các yếu tố kỹ thuật cần lứu ý trong sản xuất rau màu ở vụ đông

Cây rau vụ đông chính ở Hải Dương được gieotrồng vàođầu tháng 9 đến giữa tháng 10. Các loại rau được áp dụng trồng khá phong phú, gồm các chủng loại rau có ngồn gốc ôn đới, án nhiệt đới, như: cải xanh, cải bắp, súp lơ, cà rốt, hành, tỏi, rau họ đậu các loại... Các giống rau trồng trong thời vụ này cần lựa chọn các giống có thời gian sinh trưởng trung bình, năng suất cao, chất lượng tốt thích hợp thị hiếu tiêu thụ nội địa và xuất khẩu như các giống cải bắp: NS.Cross. SaKata VL 560, SaKata - No71; giống súp lơ: SaKata 1506...; Giống cà rốt: Ti103, Super VL444; giống dưa chuột: Ninja 179, Marinda, Mummy 331 dạng bào tử, giống Cúc 71, Cuc 336, PN272, Galaxy102, PC4, Nếp lai 5, Xuân Yến... dạng quả trung và quả to; cây khoai tây có giống Solara, Atlantic....

Ở vụ đông chính, do điều kiện thời tiết khí hậu thuận lợi, cây rau sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao, chất lượng tốt. Song người sản xuất cần tuân thủ tốt quy trình kỹ thuật do các cơ quan khoa học và nhà cung cấp giống. Cần áp dụng quy trình sản xuất rau theo tiêu chuẩn VietGap để nâng cao năng suất, chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng và xuất khẩu.

Ở vùng được quy hoạch sản xuất rau theo chuỗi phục vụ cho xuất khẩu. Cần phải tuân thủ nghiêm ngặt các yếu tố kỹ thuật: đảm bảo trồng đúng mật độ trồng (số cây/ha) theo hướng dẫn, lượng phân, kỹ thuật bón phân, kỹ thuật phòng trừ sâu bệnh và thời gian cách ly khi thu hoạch để đảm bảo sản phẩn rau có tỷ lệ đạt tiêu chuẩn xuất khẩu cao, chất lượng rau tốt.

Sâu, bệnh hại phổ biến trên cây rau ở vụ này là: bệnh sương mai, thối nhũn vi khuẩn và sâu xanh, bọ phấn trắng gây hại. Khi phát hiện triệu trứng bệnh sương mai cần sử dụng các lại thuốc: Ridomil 72 wp, Cuzate 1.8-72WG, Daconil 75WG. Bệnh phấn trắng dùng các loại thuốc: Anvil 5SC, Sumi-eght 12.5 WP, Nicozol 25SC, Carbenda Super 60WP. Bọ phấn trằng trên rau sử dụng các loại thuốc: Mopride 500WP, Nopara 35NDG  hoặc Oncol 25WP. Nồng độ thuốc và cách sử dụng theo sự chỉ dẫn ghi trên bao bì.

Ứng dụng công nghệ cao để sản xuất trong thời vụ này cần chọn đối tượng cây rau, màu trồng cho hiệu quả kinh tế cao như: cà chua quả nhỏ phục vụ ăn tươi, sản xuất dưa chuột đông trái vụ, sản xuất hoa lan, hoa lily phục vụ tết nguyên đán, sản xuất giống khoai tây sạch bệnh, sản xuất củ khoai tây siêu bi làm giống hoặc duy trì giống các chủng loại hoa mùa hè... Do điều kiện khí hậu bên ngoài khá thuận lợi vì vậy sản xuất cây rau trong nhà lưới, nhà màng cần tuân thủ quy trình công nghệ sản xuất đặc biệt công nghệ về dinh dưỡng, nước. Chú ý một số sâu bệnh hại: bệnh sương mai, phấn trắng và bọ phấn trắng... Cách phòng trừ các loại sâu bệnh hại này đã hướng dẫn trên.

  3. Kỹ thuật cần lứu ý trong sản xuất rau màu ở vụ đông muộn

Diện tích sản xuất cây rau ở vụ đông muộn của tỉnh chỉ chiếm khoảng 5-8% tổng diện tích sản xuất rau. Các chủng loại rau chính: cây cà rốt Đông - Xuân  trồng trên đất bãi ven sông, cây rau ngắn ngày trồng xen 2 vụ rau (vụ Đông sớm và vụ Xuân Hè) và một phần diện tích khoai tây xuân để sản xuất củ giống cho năm sau.

Do điều kiện nhiệt độ thấp, mưa phùn, thiếu ánh sáng... Vì vậy, trong sản xuất rau màu ở thời vụ này cần chú ý chọn vùng đất bãi ven sông, đất vàn cao, thành phần cơ giới nhẹ kết hợp các biện pháp kỹ thuật lên luống cao, mật độ trồng phù hợp (không trồng dày), giảm biện pháp tưới thấm, tưới rãnh, áp dụng phủ luống trồng giữ ấm bằng màng phủ nông nghiệp và bón phân cân đối. Chú ý phòng trừ bệnh sương mai và bệnh thối nhũn.

Tại các tỉnh phía Bắc các nhà lưới, nhà màng sản xuất rau ứng dụng công nghệ cao tại thời điểm này, phần lớn tập trung vào thu hoạch rộ các sản phẩm rau, màu, hoa trồng trong vụ Đông sớm và Đông chính vụ hoặc vào giai đoạn vệ sinh, xử lý nhà để chuẩn bị sản xuất rau mầu trong vụ Xuân hè vào tháng 2 - 3 năm sau.

Trên là một số yếu tố kỹ thuật quan trọng giới thiệu giúp cho người sản xuất những điều cần lưu ý, áp dụng trong sản xuất rau màu vụ đông trước những biến đổi khác thường của thời tiết, nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất rau tại Hải Dương.

Bài của TS. Đoàn Xuân Cảnh - Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm

Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 4 ra tháng 8 năm 2017

 

Thêm bình luận


Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912