Khoa học và công nghệ (số 3-2016) 2016-06-22 00:45:00

Hiện nay, vùng Đồng bằng sông Hồng và các tỉnh miền Bắccó một số giống lúa thuần chủ lực, trong đó có Q5 và Khang dân.Trong nhiều năm qua, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa thuần (Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm) đã chọn tạo theo mục tiêu: Chọn tạo được giống lúa có thời gian sinh trưởng ngắn ngày, năng suất cao tương đương Q5, KD18, chất lượng khá cao hơn Q5, KD18, cứng cây cứng và khả năng chống chịu sâu bệnh hại tốt hơn Q5, KD18có khả năng chống chịu sâu bệnh hại tốt hơn để thay thế dần 2 giống lúa trên. Qua nhiều năm, Trung tâm đã nghiên cứu được 2 giống lúa Gia Lộc 105 và giống lúa chất lượng Sơn Lâm 2. Nhằm đưa các giống mới khá ngắn ngày có năng suất cao, chất lượng khá, làm phong phú thêm bộ giống chất lượng cho tỉnh Hải Dương.  

Giống lúa Gia Lộc 105 được chọn lọc từ tổ hợp lai P6/Xi23//IRBB7/Q5 từ vụ xuân năm 2008, vụ xuân năm 2011, đây là giống lúa triển vọng và đã được Hội đồng công nhận giống của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận cho sản xuất thử năm 2014. Giống lúa Gia Lộc 105 có sức sinh trưởng tốt ở giai đoạn mạ, khả năng chịu rét tốt. Thời gian sinh trưởng ngắn ngày trong vụ Xuântừ130 - 135 ngày, vụ Mùa từ 105 - 110 ngày. Chiều cao cây trung bình101,6 cm. Dạng hình cây gọn đẹp; lá đòng nhỏ, đứng, cứng, xanh đậm. Thời gian trỗ thoát tập trung từ 3 - 4 ngày, thời gian hạt vào chắc khá nhanh từ 25 -28 ngày.Tỷ lệ chắc cao từ 89 - 90%. Giống lúa Gia Lộc 105 có thời gian sinh trưởng ngắn ngày hơn so với giống lúa Q5 (5 ngày), ngắn hơn giống lúa BC15 (10 ngày). Khả năng chống chịu với bệnh đạo ôn tốt hơn giống lúa Q5 và BC15. Chất lượng cơm ngon hơn giống lúa Q5. Năng suất, chất lượng tương đương giống lúa BC15. Gia Lộc 105 có chiều dài bông 22 - 23 cm, xếp hạt trung bình, dạng hạt bầu dài, vàng sáng. Khả năng đẻ nhánh khá từ 5 - 6 dảnh hữu hiệu/ khóm. Số hạt/ bông đạt 155 ± 10 hạt/bông, tỷ lệ hạt lép thấp từ 10 -11% và khối lượng đạt 25 gram/1000 hạt,số bông hữu hiệu đạt từ 230 - 260 bông/m2, đây là các yếu tố quan trọng góp phần quyết định đến năng suất của giống lúa Gia Lộc 105.

Giống Sơn Lâm 2 được lai tạo từ tổ hợp lai LCIamusta-D82/HT1và chọn lọc theo phương pháp phả hệ từ vụ mùa 2003 (LCIamusta-D82 là giống lúa được nhập nội từ IRac, giống lúa HT1 được nhập nội từ Trung Quốc), đây là giống lúa triển vọng và đã được Hội đồng công nhận giống của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận cho sản xuất thử.  Giống Sơn Lâm 2có thời gian sinh trưởng từ 105 - 107 ngày (vụ mùa), vụ xuân muộn từ 132 - 135 ngày, chiều cao cây từ 110 - 115 cm, dạng hình cây gọn, dạng hạt trung bình, vỏ trấu màu vàng đậm, khả năng chịu hạn đồng ruộng khá, khả năng chống chịu sâu bệnh khá.Sơn Lâm 2 có thời gian sinh trưởng từ 132 - 138 ngày (trong vụ xuân), từ 103 - 105 ngày(vụ mùa),chiều cao câytừ110 -115cm. Giống có khả năng sinh trưởng nhanh, mạnh, đẻ nhánh trung bình và tập trung, lá màu xanh, lá đòng đứng cứng, hạt có màu vàng sẫm. Khối lượng 1000 hạt từ 24 - 25 gram, hạt gạo trung bình, tỷ lệ gạo nguyên cao đạt 93,8%, hạt gạo trắng trong, phẩm chất gạo ngon, cơm mềm, đậm, hàm lượng Protein cao 9,2%, có mùi thơm nhẹ. Giống Sơn Lâm 2 có khả năng chống đổ tốt, ít nhiễm đạo ôn, bạc lá và rầy nâu. Năng suất thực thu trung bình trong vụ xuân từ 60-65 tạ/ha, thâm canh tốt có thể đạt 70 tạ/ha, vụ mùa đạt từ 58 - 62 tạ/ha. Đặc biệt, trên chân đất bấp bệnh về nước, Sơn Lâm 2có khả năng chịu hạn khá, cho năng suất cao Khang dân 18, đạt từ 55 - 60 tạ/ha.

Trong 2 năm 2014 - 2015, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển lúa thuần(Viện Cây lương thực và Cây thực phẩm)được UBND tỉnh phê duyệt chotriển khai mô hình sản xuất trình diễn với quy mô 400 hamô hình láu Gia lộc 105 và 100 ha lúa sơn lâm, kết quả cho thấy:

- Giống lúa Gia Lộc 105 sinh trưởng phát triển tốt và thích hợp với điều kiện thâm canh tại tỉnh Hải Dương trong cả vụ Xuân và vụ Mùa. Giống có khả năng chịu rét và chống đổ tốt hơn giống lúa Khang Dân 18, khả năng kháng bệnh đạo ôn tốt hơn hẳn giống lúa BC15, năng suất và chất lượng cơm tốt hơn giống lúa KD18, năng suất ổn định đạt từ 65 - 70 tạ/ha, có khả năng thích ứng rộng, chịu thâm canh. mang lại hiệu quả kinh tế cho người trồng lúa tăng từ 20 - 30% so với sản xuất các giống lúa đại trà. Giống Gia Lộc 105 đã được các công ty kinh doanh giống cây trồng triển khai mở rộng diện tích tại tỉnh Hải Dương trên 600 ha. Hiệu quả mô hình giống lúa Gia Lộc 105 cho thấy khi canh giống lúa Gia Lộc 105 sẽ giảm chi phí mua thuốc bảo vệ thực vật, lợi nhuận vượt hơn các giống đang được trồng phổ biến tại các địa phương khoảng 4 - 5 triệu/ha.

- Giống Sơn Lâm 2 có khả năng chống đổ tốt, ít nhiễm sâu bệnh hại.  Năng suất thực thu trung bình các điểm, năng suất của giống lúa Sơn Lâm 2 đạt 67,2 tạ/ha trong vụ xuân và 63,7 tạ/ha trong vụ mùa. So với đối chứng BT7, trong cả 2 vụ, giống lúa Sơn Lâm 2 đều có năng suất cao hơn hẳn BT7 ở độ tin cậy 95% (vượt 17%). Đặc biệt, trên chân đất bấp bênh về nước, Sơn Lâm 2 có khả năng chịu hạn khá, cho năng suất cao hơn hẳn Khang dân 18, đạt 55 - 60 tạ/ha.Mô hình giống lúa Sơn Lâm 2 tại các địa phương mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn giống đối chứng 34,7%.

Kết quả các mô hình sản xuất trình diễn cho thấy cả 2 giống lúa Gia Lộc 105 và Sơn Lâm 2 đều phù hợp với điều kiện sản xuất của tỉnh Hải Dương, giống có thời gian sinh trưởng ngắn ngày, cho năng suất cao, ổn định, chất lượng gạo khá và khả năng chống chịu bền vững với một số loại sâu bệnh chính hại lúa cũng như là điều kiện bất thuận.Mô hình sản xuất hai giống lúa trên tại các địa phương đều mang lại hiệu quả kinh tế cao và lợi nhuận ổn định trong sản xuất.

Phạm Ninh Hải

Bài đăng trên Tạp chí Khoa học và Công nghệ Hải Dương số 3 ra tháng 6/2016

 

Tin khác

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TỈNH HẢI DƯƠNG

Trưởng Ban biên tập: ThS. Phạm Văn Bình - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Dương

Giấy phép số: 235/GP-BC do Bộ TT&TT cấp ngày 06/05/2008.

Địa chỉ: Số 209 Nguyễn Lương Bằng - TP. Hải Dương - tỉnh Hải Dương.

Website Sử dụng Portal mã nguồn mở Joomla, theo luật GNU/GPL.

Điện thoại: 0320. 3892436 - Fax: 0320.3893912