Bên cạnh những hệ thống xử lý được đầu tư quy mô, hiện đại, vẫn còn những công nghệ chỉ được đầu tư tạm thời, nên đã và đang bộc lộ nhiều bất ổn. Các công trình này cho kết quả không ổn định do chất lượng nước rỉ rác biến động theo mùa; giá xử lý nước rỉ rác thường rất cao, trở thành gánh nặng cho ngân sách các địa phương. Mặt khác, việc chuyên chở nước rỉ rác còn gây ô nhiễm cho các nơi xe đi qua, chi phí chuyên chở cũng gây tốn kém lớn, chưa kể đôi khi các xe này còn xả "trộm" gây ô nhiễm môi trường sống của người dân.
Tìm giải pháp xử lý với chi phí thấp, hiệu quả cao và thân thiện với môi trường là bài toán cho nhiều nhà khoa học.
Nhóm nhà khoa học Đại học Quốc gia TP.HCM đã thử nghiệm khả năng xử lý nước rỉ rác với cây sậy, cỏ nến, cây ráng, cỏ vetiver với mô hình tạo khu vực đất ngập nước rỉ rác và trồng cây trong nước đó.
Kết quả thử nghiệm cho thấy, sậy là loài có khả năng xử lý tốt với hiệu suất cao trên 90% đối với tất cả các chỉ tiêu nghiên cứu là BOD5, COD, Coliform... Cỏ nến có hiệu suất loại bỏ các chất ô nhiễm thấp hơn sậy nhưng cũng thích hợp với xử lý nước rỉ rác. Trồng cây ráng trong nước rỉ rác, cây phát triển liên tục, lá xanh, khả năng xử lý chất ô nhiễm khá tốt, một số chỉ số đạt 90%. Ráng là loại thực vật ngập nước, có thân cứng nên vẫn có thể sống và phát triển tốt trong môi trường nước rỉ rác ô nhiễm ngập vào chục cm. Cỏ vertiver đạt hiệu suất xử lý 77%, tuy nhiên cây phát triển không tốt, lá vàng nên không phù hợp lắm.
Theo TS. Trần Minh Chí, Viện trưởng Viện Kỹ thuật nhiệt đới và Bảo vệ môi trường, nếu kết hợp được cả hai mô hình là xử lý bằng phương pháp hóa lý và xử lý sơ bộ các chất ô nhiễm đạt mức độ nhất định; sau đó chuyển toàn bộ lượng nước thải này sang pha loãng để tưới cho các loại cây trên, thì hiệu quả xử lý nước rỉ rác triệt để hơn rất nhiều. Và chắc chắn, nước rỉ rác không còn là mối quan ngại đối với bất kỳ nhà đầu tư cũng như cộng đồng dân cư sống gần khu vực bãi chôn lấp rác.
Như vậy, giải pháp sử dụng các thực vật bản địa để xử nước rỉ rác và nước thải nói chung là hoàn toàn khả thi.
Theo: vea.gov ngày 25/11