Công việc nghiên cứu văxin bắt đầu từ năm 1998 với việc giám sát bệnh tiêu chảy tại Việt Nam. 5 năm sau (2001-2005), các nhà khoa mới tạo được chủng để sản xuất văcxin. Tiếp theo là 3 năm nghiên cứu quy trình, sản xuất và thử nghiệm thành công trên khỉ; sau đó xin cấp phép thử nghiệm trên lâm sàng - trên người. Kết quả từng giai đoạn đều phải được Hội đồng Y đức của Bộ Y tế phê duyệt, rà soát kết quả đạt mới được phép thử tiếp.
"Thử nghiệm trên người liên quan đến vấn đề đạo đức y học, nên tất cả mọi việc đều phải công khai. Mọi chỉ số trong phòng thí nghiệm trên động vật tốt nhưng chúng tôi cũng không khỏi lo lắng bởi văcxin là sản phẩm đặc biệt, phòng bệnh cho cộng đồng", phó giáo sư Luân chia sẻ.
Quá trình này phải trải qua 3 giai đoạn: Thử nghiệm trên người lớn; trên 200 trẻ với liều lượng virus khác nhau trong từng liều, từ đó đánh giá tính an toàn, sinh miễn dịch chọn loại tốt nhất. Bước cuối cùng là thử trên cỡ mẫu lớn với khoảng 800 trẻ. Địa bàn được chọn là Thanh Sơn (Phú Thọ) và TP Thái Bình.
"Đây là giai đoạn hồi hộp, lo lắng. Đối tượng là trẻ 6-12 tuần tuổi, trẻ rất nhỏ, cỡ mẫu lớn. Sau một năm chúng tôi lấy mẫu máu những trẻ này để kiểm kháng thể. Kết quả thực sự đáng mừng. Văcxin đạt những tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới cho văcxin sống uống giảm động lực ngừa tiêu chảy cho trẻ", phó giáo sư Luân cho biết.
Tháng 5/2012, văcxin được Bộ Y tế cấp phép và đưa ra thị trường. Đến nay đã có 100.000 trẻ tại 60 tỉnh, thành được uống; giá thành chỉ bằng 1/3 so với loại nhập ngoại.
Theo phó giáo sư Luân, văcxin an toàn, đáp ứng miễn dịch rất tốt, tương đương với văcxin của Bỉ đang được lưu hành ở Việt Nam. Thậm chí, nó có thể xuất khẩu sang nước khác nếu được sự đầu tư của Nhà nước, Bộ Y tế. Việt Nam đã tự sản xuất được 11 loại văcxin phục vụ tiêm chủng mở rộng nhưng đây là loại đầu tiên được nghiên cứu và sản xuất từ chủng virus có nguồn gốc từ Việt Nam. Vì thế, nó hoàn toàn phù hợp với người dân.
Hiện văcxin được đưa vào uống dịch vụ, với giá khoảng 600.000 đồng gồm 2 liều. Liều thứ 1 khi trẻ được 6-12 tuần tuổi, liều 2 uống cách 2 tháng. Nghiên cứu trên thực địa lâm sàng hiệu quả phòng bệnh cho trẻ là trên 80%.
Văcxin uống bại liệt đang dùng trong chương trình tiêm chủng mở rộng cũng là sản phẩm của Trung tâm. Đơn vị đang nghiên cứu thực hiện 3 sản phẩm: văcxin bại liệt bất hoạt dạng tiêm thay thế cho văcxin bại liệt sống uống giảm độc lực; rubella; tay chân miệng.